علت بوی بد عرق بدن و بهترین روش های درمان خانگی و پزشکی

بوی بد عرق بدن زمانی ایجاد می شود که عرق ترشح شده از غدد آپوکرین با باکتری های موجود روی سطح پوست ترکیب و تجزیه شود. این عارضه که در اصطلاح پزشکی بروم هیدروزیس نامیده می شود، اغلب با رعایت بهداشت فردی، استفاده از ضد تعریق ها، اصلاح رژیم غذایی و به کارگیری درمان های خانگی مانند جوش شیرین یا روغن درخت چای قابل کنترل است. با این حال، اگر تغییر ناگهانی در بوی عرق مشاهده کردید یا تعریق با علائمی مانند تب و کاهش وزن همراه بود، مراجعه به پزشک برای بررسی بیماری های زمینه ای مانند دیابت یا مشکلات تیروئید ضروری است.

علت علمی و پزشکی بوی بد عرق بدن

برای درک بهتر علت بوی بد بدن، ابتدا باید با فیزیولوژی غدد عرق آشنا شویم. بدن انسان دارای دو نوع اصلی غده عرق است:

• غدد اکراین: این غدد در سراسر سطح پوست پراکنده هستند و عرقی رقیق، شفاف و عمدتا شامل آب و نمک تولید می کنند. هدف اصلی این غدد تنظیم دمای بدن است و ترشحات آن ها به خودی خود فاقد بو می باشد.
• غدد آپوکرین: این غدد عمدتا در نواحی دارای فولیکول مو مانند زیر بغل، کشاله ران و اطراف نوک سینه قرار دارند. ترشحات این غدد حاوی پروتئین ها و لیپیدهای چرب است. زمانی که این مواد آلی با باکتری های طبیعی موجود روی پوست تماس پیدا می کنند، توسط آن ها تجزیه شده و ترکیبات فرار و بدبویی تولید می کنند که عامل اصلی بوی نامطبوع بدن است.

دلایل اصلی تعریق زیاد و بوی نامطبوع زیر بغل

عوامل متعددی می توانند شدت تعریق و بوی آن را افزایش دهند. شناخت این عوامل اولین گام برای مدیریت و درمان این وضعیت است:

• عوامل ژنتیکی و ارثی: تعداد و فعالیت غدد عرق تا حد زیادی توسط ژنتیک تعیین می شود.
• تغییرات هورمونی: دوران بلوغ، بارداری، قاعدگی و یائسگی به دلیل نوسانات هورمونی می توانند تعریق و بوی بدن را تشدید کنند.
• استرس و اضطراب: استرس باعث فعال شدن سیستم عصبی سمپاتیک و تحریک غدد آپوکرین می شود که عرقی غلیظ تر و مستعد تجزیه باکتریایی تولید می کنند.
• رژیم غذایی: مصرف غذاهای حاوی گوگرد مانند سیر، پیاز، کلم و ادویه جات تند، و همچنین مصرف زیاد گوشت قرمز می تواند بوی عرق را تغییر دهد.
• مصرف مواد خاص: کافئین، الکل و نیکوتین موجود در سیگار می توانند میزان تعریق را افزایش دهند.
• عدم رعایت بهداشت و لباس نامناسب: شست و شوی ناکافی بدن و پوشیدن لباس های تنگ با الیاف مصنوعی که مانع تبخیر عرق می شوند، محیط را برای رشد باکتری ها فراهم می کند.

بوی بد عرق نشانه چه بیماری هایی است

اگرچه بوی بد عرق در اکثر موارد ناشی از عوامل سبک زندگی است، اما در برخی موارد می تواند زنگ خطری برای بیماری های زمینه ای باشد. تغییر ناگهانی و پایدار در بوی بدن نیازمند بررسی پزشکی است:

• دیابت کنترل نشده: در شرایطی که قند خون به شدت بالا باشد، بدن ممکن است کتون تولید کند که بویی شبیه به میوه گندیده یا لاک پاک کن به عرق می دهد.
• مشکلات کلیوی: نارسایی کلیه می تواند باعث تجمع اوره در خون شود که گاهی بویی شبیه به آمونیاک از طریق عرق دفع می شود.
• بیماری های کبدی: اختلال در عملکرد کبد می تواند منجر به تجمع سموم و ایجاد بویی تند یا شبیه به ماهی خام در عرق و تنفس فرد شود.
• هایپرهیدروزیس ثانویه: تعریق بیش از حد که ناشی از پرکاری تیروئید، عفونت های مزمن، یا اختلالات سیستم عصبی است.
• تری متیل آمینوریا: یک اختلال متابولیک نادر که در آن بدن قادر به تجزیه ترکیبات خاصی نیست و بویی شدید شبیه به ماهی فاسد تولید می کند.

کمبود کدام ویتامین ها و مواد معدنی باعث بوی بد عرق می شود

تغذیه نقش غیر مستقیم اما مهمی در بوی بدن دارد. کمبود برخی ریزمغذی ها می تواند متابولیسم بدن را مختل کرده و بوی عرق را تشدید کند:

• منیزیم: کمبود منیزیم می تواند باعث افزایش تعریق شود که به نوبه خود محیط را برای فعالیت باکتری ها مساعدتر می کند.
• ویتامین های گروه ب: کمبود این ویتامین ها می تواند بر عملکرد کبد در دفع سموم تاثیر گذاشته و باعث تجمع مواد زائد در بدن شود.
• روی (زینک): این ماده معدنی برای سلامت پوست و تنظیم فعالیت غدد ضروری است و کمبود آن می تواند تعادل باکتریایی پوست را بر هم بزند.
• کلروفیل و پروبیوتیک ها: کمبود این موارد می تواند تعادل میکروبی روده و بدن را تغییر داده و بر بوی ترشحات بدن تاثیر بگذارد.

راهکارهای قطعی و خانگی درمان بوی بد عرق بدن

خوشبختانه در بسیاری از موارد، می توان با تغییرات ساده در سبک زندگی و استفاده از درمان های خانگی، بوی بد عرق را به طور موثری کنترل کرد.

اصلاح رژیم غذایی و تاثیر آن بر بوی بدن

مصرف آب فراوان به رقیق شدن عرق و دفع سریع تر سموم کمک می کند. گنجاندن سبزیجات برگ سبز تیره مانند اسفناج و جعفری که سرشار از کلروفیل هستند، می تواند به عنوان یک خوشبو کننده طبیعی داخلی عمل کند. در مقابل، کاهش مصرف غذاهای فرآوری شده، فست فود، سیر، پیاز و ادویه جات تند می تواند تغییرات محسوسی در کاهش بوی بدن ایجاد کند.

درمان بوی بد زیر بغل با جوش شیرین و سرکه سیب

جوش شیرین یک ماده قلیایی طبیعی است که می تواند اسیدهای موجود در عرق را خنثی کرده و محیط را برای رشد باکتری ها نامناسب سازد. برای استفاده، مقدار کمی جوش شیرین را با آب مخلوط کرده تا خمیری به دست آید، سپس آن را به زیر بغل تمیز و خشک مالیده و پس از پانزده دقیقه بشویید. سرکه سیب نیز به دلیل خاصیت اسیدی خود، پی اچ پوست را پایین آورده و رشد باکتری ها را مهار می کند. می توان پنبه ای را به سرکه سیب آغشته کرده و قبل از دوش گرفتن روی ناحیه مورد نظر مالید.

روغن های گیاهی موثر برای رفع بوی بد بدن

استفاده از روغن های گیاهی با خواص ضد میکروبی یک روش طبیعی و موثر است:

• روغن درخت چای: این روغن دارای خواص ضد عفونی کننده و ضد باکتریایی قوی است. چند قطره از آن را با یک روغن حامل مانند روغن نارگیل مخلوط کرده و به زیر بغل بمالید.
• روغن نارگیل: اسید لوریک موجود در روغن نارگیل به از بین بردن باکتری های مولد بو کمک می کند و به عنوان یک مرطوب کننده طبیعی عمل می نماید.
• روغن اسطوخودوس: علاوه بر بوی خوشایند، دارای خواص ضد التهابی و ضد باکتریایی است که به تسکین پوست پس از اصلاح کمک می کند.

درمان های پزشکی و کلینیکی بوی بد عرق

اگر روش های خانگی و تغییر سبک زندگی موثر واقع نشدند، گزینه های درمانی پزشکی زیر توسط متخصصان پوست پیشنهاد می شوند:

• ضد تعریق های دارویی: محصولاتی که حاوی غلظت بالایی از آلومینیوم کلراید هستند و با مسدود کردن مجاری عرق، ترشح را کاهش می دهند.
• آنتی بیوتیک های موضعی: کرم ها یا محلول های آنتی بیوتیک که برای کاهش جمعیت باکتری های مولد بو روی پوست تجویز می شوند.
• تزریق بوتاکس: تزریق توکسین بوتولینوم به زیر بغل می تواند با فلج موقت اعصاب تحریک کننده غدد عرق، تعریق را برای چندین ماه به طور چشمگیری کاهش دهد.
• درمان با لیزر یا امواج مایکروویو: روش هایی مانند میرادرای که با استفاده از انرژی حرارتی، غدد عرق زیر بغل را به طور دائمی تخریب می کنند.
• جراحی سمپاتکتومی: این روش تهاجمی تنها برای موارد بسیار شدید هایپرهیدروزیس که به هیچ درمان دیگری پاسخ نداده اند، در نظر گرفته می شود و شامل قطع اعصاب سمپاتیک مسئول تعریق است.

سوالات متداول کاربران

لینک کوتاه مطلب: https://abcmag.ir/?p=86284