نحوه تهیه آب‌نبات در منزل | آموزش مرحله‌به‌مرحله + جدول دما

چکیده سریع

  • فرمول پایه: شکر + آب + شربت گلوکز/ذرت → جوش تا Hard Crack (149–154°C) → افزودن اسانس/رنگ → قالب‌ریزی و سردکردن.

  • ابزار کلیدی: قابلمه ضخیم، دماسنج قنادی، کاردک سیلیکونی، کاغذ روغنی/سیلیکون‌مت.

  • راز موفقیت: هم‌زدن ممنوع پس از جوش؛ دیواره‌ها را با قلم‌موی مرطوب تمیز کنید تا کریستال نشود.

مواد لازم (بازده: حدود 450 گرم آب‌نبات | 12–18 لالی‌پاپ کوچک)

  • شکر سفید دانه‌ریز: ۲ پیمانه (≈ ۴۰۰ گرم)

  • آب: ¾ پیمانه (≈ ۱۸۰ میلی‌لیتر)

  • شربت گلوکز یا شربت ذرت روشن: ½ پیمانه (≈ ۱۲۰–۱۶۰ میلی‌لیتر)

  • اسانس روغنی دلخواه (نعنا، پرتقال، لیمو، توت‌فرنگی…): ¼–½ ق چ

  • رنگ خوراکی ژلی/پودری: به میزان لازم (اختیاری)

  • گزینه‌های حرفه‌ای (اختیاری):

    • کرم تارتار: ⅛ ق چ (کمک به جلوگیری از کریستال شدن)

    • اسید سیتریک محلول: ¼–½ ق چ حل‌شده در ۱ ق غ آب (برای آب‌نبات‌های ترش، در انتهای کار)

ابزار موردنیاز

دماسنج قنادی، قابلمه دیواره‌بلند و ضخیم، برس شیرینی‌پزی مرطوب، کاردک سیلیکونی، کاغذ روغنی/مت سیلیکونی یا قالب لالی‌پاپ، اسپری روغن سبک، پیمانه و قاشق اندازه‌گیری، دستکش مقاوم به حرارت.

مراحل تهیه گام‌به‌گام

  1. آماده‌سازی

    • سطح کار را با مت سیلیکونی/کاغذ روغنی بپوشانید و قالب‌ها را اندکی چرب کنید.

    • همه طعم‌دهنده‌ها و رنگ‌ها را کنار دست بگذارید (پس از رسیدن به دما، زمان سریع می‌گذرد).

  2. حل‌کردن شکر

    • شکر، آب و شربت گلوکز (و در صورت تمایل ⅛ ق چ کرم تارتار) را در قابلمه بریزید.

    • روی حرارت ملایم تا متوسط قرار دهید تا شکر کاملاً حل شود. می‌توانید در این مرحله کمی هم بزنید.

  3. جوشاندن بدون هم‌زدن

    • وقتی محلول شروع به جوش‌رفتن کرد، هم‌زدن را قطع کنید.

    • دماسنج را قرار دهید. هرگاه کریستال‌های قند به دیواره چسبید، با برس مرطوب پاک کنید.

  4. رسیدن به دمای هدف

    • محلول را تا 149–154°C (300–310°F) برسانید (مرحله‌ی Hard Crack).

    • اگر در منطقه‌ی مرتفع زندگی می‌کنید، دمای هدف را تقریباً ۱°C کمتر به‌ازای هر ۳۰۰ متر ارتفاع در نظر بگیرید.

  5. طعم‌دهی و رنگ‌دهی

    • قابلمه را از روی حرارت بردارید. ۱۰–۱۵ ثانیه صبر کنید تا جوش فروکش کند.

    • اسانس و رنگ را سریع اضافه و ۲–۳ چرخ با کاردک مخلوط کنید.

    • برای آب‌نبات‌های ترش، محلول اسید سیتریک را در همین مرحله بیفزایید.

  6. قالب‌ریزی و سردکردن

    • مخلوط داغ را روی مت سیلیکونی به صورت خطوط/دایره‌های کوچک یا داخل قالب لالی‌پاپ بریزید.

    • (لالی‌پاپ) چوب را بلافاصله قرار دهید و یک چرخ کوچک بدهید تا فیکس شود.

    • بگذارید در دمای اتاق ۱۵–۳۰ دقیقه کاملاً سفت شود.

  7. جداکردن و نگهداری

    • قطعات را جدا کرده و در ظرف دربسته با کیسه رطوبت‌گیر یا پودر قند در جای خشک و خنک نگهداری کنید.

جدول دما و قوام شربت قندی

دما (°C) دما (°F) مرحله قوام بافت نهایی/کاربرد
112–115 234–240 Soft Ball نرم و کشسان (فاج/کارامل نرم)
118–121 244–250 Firm Ball نسبتاً سفت (تافی نرم)
132–143 270–290 Hard Ball سفت و چسبنده (نوقا/تافی سفت)
149–154 300–310 Hard Crack کاملاً سفت و شکننده (آب‌نبات شیشه‌ای/لالی‌پاپ)

نکته طلایی: برای آب‌نبات شفاف و شیشه‌ای، دما را به ۳۱۰°F (≈۱۵۴°C) نزدیک کنید.

نکات حرفه‌ای (Anti-Crystal & شفافیت)

  • پس از آغاز جوش، هم نزنید؛ این کار هسته‌های کریستال ایجاد می‌کند.

  • دیواره‌ها را با برس مرطوب تمیز کنید تا دانه‌های شکر به جرم برنگردند.

  • گلوکز/شربت ذرت به‌عنوان مهارکننده‌ی کریستال حیاتی است. حذفش ممکن است شفافیت را کم و شکستگی را زیاد کند.

  • اسانس‌های روغنی (Oil-soluble) برای آب‌نبات سخت بهتر از اسانس‌های پایه‌آبی‌اند.

  • رنگ ژلی یا پودری را ترجیح دهید؛ محلول‌های آبی زیاد، شربت را رقیق می‌کند.

قیمت ژلان گام عمده

طعم‌دهی‌های پیشنهادی

  • سیتروسی خنک: ¼ ق چ اسانس لیمو + کمی پوست‌لیموی خشک آسیاب‌شده

  • نعنایی کلاسیک: ¼–½ ق چ اسانس نعنا فلفلی (قوی است؛ کم‌کم اضافه کنید)

  • ترُپیکال: چند قطره اسانس آناناس/مانگو + رنگ زرد کم‌رنگ

  • بری قرمز: اسانس توت‌فرنگی/تمشک + رنگ قرمز ژلی

  • سور/ترش: ¼–½ ق چ اسید سیتریک حل‌شده (افزودن در پایان)

نسخه‌های جایگزین و مقیاس‌پذیری

  • بدون گلوکز: می‌توانید ½ پیمانه گلوکز را با ½ پیمانه عسل جایگزین کنید (طعم و رنگ کمی کاراملی‌تر می‌شود و ریسک کریستال بالاتر است).

  • کم‌شیرین‌تر (بافت شیشه‌ای کمتر): ۱ ق غ از شکر کم کرده و به همان میزان گلوکز بیفزایید (کمک به شفافیت و شکست بهتر).

  • دو برابر کردن دستور: همه مواد را به همان نسبت دو برابر کنید؛ قابلمه‌ی بزرگ‌تر و دیواره‌بلند انتخاب شود.

نگهداری و ماندگاری

  • در ظرف دربسته‌ی غیرنفوذ، دور از رطوبت و گرما نگهداری کنید؛

  • برای شهرهای مرطوب، کنار آب‌نبات‌ها پک رطوبت‌گیر (سیلیکا ژل غذایی) یا کمی پودر قند/نشاسته ذرت بریزید.

  • ماندگاری مطلوب: ۴–۶ هفته در شرایط مناسب.

عیب‌یابی سریع

  • شکرک زد/کدر شد: پس از جوش هم زدید یا دیواره‌ها تمیز نشده؛ از گلوکز بیشتر یا ⅛ ق چ کرم تارتار استفاده کنید.

  • آب‌نبات چسبناک است: یا دمای هدف پایین بوده یا رطوبت محیط بالاست؛ به ۱۵۴°C نزدیک شوید و نگهداری خشک‌تر.

  • طعم تلخ/سوختگی: دما بیش از حد بالا رفته یا دیر از حرارت برداشتید؛ از دماسنج دقیق و قابلمه ضخیم استفاده کنید.

  • حباب‌های زیاد/حفره: هنگام افزودن اسانس، زیاد هم زده‌اید؛ فقط چند چرخ کوتاه کافی‌ست.

پرسش‌های پرتکرار

می‌شود از قالب یخ استفاده کرد؟
اگر سیلیکونی و مقاوم به حرارت باشد بله؛ قالب‌های پلاستیکی معمولی مناسب نیستند.

می‌توان از رنگ طبیعی استفاده کرد؟
پودرهای طبیعی (مثل بتاکاروتن/اسپیرولینا) بهتر از مایع هستند؛ آب اضافی کیفیت را کم می‌کند.

دماسنج ندارم؛ چه کنم؟
قاشق شربت را در آب یخ بیندازید—اگر سفت و شکننده شد، به Hard Crack نزدیکید؛ بااین‌حال، برای نتایج تکرارپذیر دماسنج ضروری است.

https://irchem.ir

دکمه بازگشت به بالا