برای هواگیری آبگرمکن یا پکیج دیواری بوتان، ابتدا شیر گاز و برق دستگاه را قطع کنید. سپس شیر پرکن (شیر کوچک پلاستیکی یا برنجی در زیر دستگاه) را پیدا کرده و آن را در خلاف جهت عقربه های ساعت باز کنید تا هوای محبوس شده خارج شود. زمانی که جریان آب یکنواخت و بدون حباب از دریچه خارج شد، شیر را محکم ببندید و فشار بار دستگاه را روی مانومتر به عدد 1.5 تنظیم کنید. در نهایت شیر گاز را باز کرده و دستگاه را روشن نمایید. این فرایند ساده معمولاً مشکل سرد و گرم شدن ناگهانی آب یا کاهش فشار سیستم را به طور کامل برطرف می کند.
چرا هواگیری پکیج و آبگرمکن دیواری بوتان ضروری است
دستگاه های گرمایشی دیواری به گونه ای طراحی شده اند که آب را در یک مدار بسته یا نیمه بسته به گردش در می آورند. با این حال، به دلایل مختلفی مانند نوسان فشار آب شهری، تعمیرات اخیر لوله کشی یا پر کردن اولیه سیستم، مقداری هوا وارد مدار می شود. از آنجا که هوا تراکم پذیر است اما آب تراکم ناپذیر است، حبس شدن حباب های هوا در نقاط مرتفع سیستم به ویژه در مبدل حرارتی و پمپ سیرکولاتور، مانع از گردش صحیح و یکنواخت آب می شود.
این پدیده نه تنها باعث کاهش چشمگیر راندمان گرمایشی و هدر رفتن انرژی می گردد، بلکه می تواند منجر به ایجاد صدای ناهنجار شرشر یا تق تق در داخل دستگاه شود. در دراز مدت، وجود اکسیژن محلول در حباب های هوا می تواند فرایند خوردگی و اکسیداسیون قطعات فلزی داخلی مانند مبدل مسی را تسریع کرده و عمر مفید دستگاه را کاهش دهد. بنابراین، هواگیری منظم یک اقدام پیشگیرانه حیاتی برای حفظ عملکرد بهینه و افزایش طول عمر آبگرمکن یا پکیج شما است.
هشدار ایمنی بسیار مهم
قبل از شروع هرگونه عملیات تعمیر یا هواگیری، حتماً شیر اصلی گاز ورودی به دستگاه را بسته و دوشاخه برق آن را از پریز جدا کنید. کار با دستگاه های گازی بدون رعایت اصول ایمنی می تواند خطرات جانی و مالی جدی به همراه داشته باشد.
نشانه های نیاز فوری به هواگیری دستگاه
تشخیص به موقع نیاز دستگاه به هواگیری می تواند از بروز خرابی های پرهزینه تر جلوگیری کند. اگر با یک یا چند مورد از علائم زیر مواجه شدید، احتمالاً دستگاه شما نیاز به تخلیه هوای اضافی دارد:
- سرد و گرم شدن ناگهانی و بی دلیل آب مصرفی در هنگام باز بودن شیر آب.
- کاهش عقربه فشار بار روی مانومتر (گیج فشار) به زیر عدد 1 یا نزدیک به صفر.
- شنیدن صدای غیرعادی شرشر آب، قل قل یا تق تق از داخل محفظه دستگاه یا رادیاتورهای متصل.
- روشن و خاموش شدن مکرر شعله مشعل بدون تغییر در درجه تنظیم دما.
- گرم نشدن کامل رادیاتورها (سرد بودن قسمت بالای رادیاتور در حالی که قسمت پایین گرم است).
ابزارهای مورد نیاز برای یک هواگیری اصولی
برای انجام این کار به تجهیزات پیچیده یا تخصصی نیاز ندارید و با ابزارهای ساده زیر می توانید کار را پیش ببرید:
- پیچ گوشتی دو سو یا چهار سو: برای باز کردن پیچ های هواگیر در برخی مدل های خاص یا درپوش پمپ.
- یک ظرف کوچک یا حوله ضخیم: برای جمع آوری قطرات آبی که هنگام باز کردن شیر هواگیر خارج می شود و جلوگیری از خیس شدن کف آشپزخانه یا پکیج خانه.
- آچار هواگیری رادیاتور: در صورتی که علاوه بر خود دستگاه، نیاز به هواگیری رادیاتورهای متصل به سیستم گرمایش مرکزی نیز باشد.
آموزش گام به گام هواگیری آبگرمکن و پکیج دیواری بوتان
فرایند هواگیری در مدل های قدیمی تر آبگرمکن دیواری (مانند سری B3115) با مدل های جدید پکیج دیواری (مانند پرلا، پارما، اپتیما و کالدا) تفاوت های جزئی دارد. در ادامه روش استاندارد و ایمن برای اکثر مدل های رایج توضیح داده شده است.
گام اول: قطع کردن ایمنی دستگاه
ابتدا شیر اصلی گاز ورودی به آبگرمکن را به طور کامل ببندید. سپس دوشاخه برق دستگاه را از پریز کشیده تا از هرگونه خطر برق گرفتگی یا روشن شدن ناگهانی مشعل در حین کار جلوگیری شود. اجازه دهید دستگاه برای حدود 15 دقیقه کاملاً خنک شود.
گام دوم: شناسایی شیر پرکن یا پیچ هواگیری
در پکیج های دیواری جدید، معمولاً یک شیر کوچک پلاستیکی (اغلب به رنگ آبی یا مشکی) در زیر دستگاه قرار دارد که به آن شیر پرکن می گویند. در برخی مدل های قدیمی تر، ممکن است یک پیچ فلزی کوچک با شیار در نزدیکی خروجی آب گرم یا روی پمپ سیرکولاتور وجود داشته باشد که وظیفه هواگیری را بر عهده دارد.
گام سوم: باز کردن آرام شیر یا پیچ
ظرف یا حوله را در زیر محل شیر پرکن یا پیچ هواگیر قرار دهید. با استفاده از دست یا پیچ گوشتی، شیر پرکن را به آرامی در خلاف جهت عقربه های ساعت بچرخانید. اگر دستگاه دارای پیچ هواگیر روی پمپ است، درپوش پلاستیکی آن را باز کرده و پیچ داخلی را کمی شل کنید.
گام چهارم: صبر کردن برای خروج کامل هوا
در لحظات اولیه، صدای فیس خروج هوای فشرده را خواهید شنید. پس از آن، آب به صورت منقطع و همراه با حباب های هوا خارج می شود. صبر کنید تا زمانی که جریان آب کاملاً یکنواخت، پیوسته و بدون هیچ گونه حباب یا مکثی از دریچه خارج شود. این نشانه آن است که هوای محبوس در آن بخش از مدار تخلیه شده است.
گام پنجم: تنظیم فشار بار سیستم
پس از خروج هوا، به گیج فشار (مانومتر) دستگاه نگاه کنید. فشار ایده آل برای کارکرد صحیح پکیج باید بین 1 تا 1.5 بار باشد. اگر عقربه به زیر 1 رسیده است، شیر پرکن را مجدداً کمی باز کنید تا آب وارد سیستم شده و فشار به عدد 1.5 برسد، سپس بلافاصله آن را ببندید.
گام ششم: بستن کامل و محکم شیر پرکن
این مرحله بسیار حیاتی است. پس از تنظیم فشار، شیر پرکن را در جهت عقربه های ساعت به طور کامل و محکم ببندید. باز ماندن حتی جزئی این شیر باعث می شود فشار آب شهری به طور مداوم وارد سیستم شده، فشار دستگاه به شدت بالا رفته و در نهایت شیر اطمینان سه بار عمل کرده و آب داغ را به بیرون تخلیه کند.
گام هفتم: روشن کردن دستگاه و بررسی نهایی
شیر گاز را باز کنید و دوشاخه برق را به پریز متصل نمایید. دستگاه را روشن کرده و یک شیر آب گرم را در خانه باز کنید. از صحت عملکرد دستگاه و گرم شدن یکنواخت آب اطمینان حاصل کنید. همچنین محل شیر پرکن را از نظر عدم نشتی آب بررسی نمایید.
نکته تخصصی برای افزایش عمر دستگاه
پمپ های سیرکولاتور در پکیج های بوتان معمولاً دارای یک هواگیر اتوماتیک در بالای خود هستند. اگر پس از هواگیری معمولی همچنان صدای پمپ شنیده می شود، می توانید درپوش پلاستیکی جلوی پمپ را باز کرده و پیچ کوچک داخلی آن را با پیچ گوشتی یک دور شل کنید تا هوای گیر افتاده در محفظه پمپ نیز خارج شود. پس از خروج آب، حتماً آن را مجدداً محکم ببندید.
جدول راهنمای سریع مدل های رایج بوتان
| مدل دستگاه | محل هواگیری | فشار بار ایده آل |
|---|---|---|
| پکیج دیواری پرلا (Perla) | شیر پرکن پلاستیکی زیر دستگاه + هواگیر اتوماتیک روی پمپ | 1 تا 1.5 بار |
| پکیج دیواری پارما (Parma) | شیر پرکن زیر دستگاه | 1 تا 1.5 بار |
| پکیج دیواری اپتیما (Optima) | شیر پرکن زیر دستگاه | 1 تا 1.5 بار |
| آبگرمکن دیواری B3115 | پیچ هواگیری روی مبدل یا نزدیک خروجی آب گرم | متکی به فشار آب شهری (بدون مانومتر) |
اگر بعد از هواگیری مشکل سرد شدن آب برطرف نشد چه کنیم؟
گاهی اوقات کاربران پس از انجام دقیق مراحل هواگیری، همچنان با مشکل سرد و گرم شدن آب یا عدم گرمایش مناسب مواجه می شوند. در این شرایط، مشکل از حبس هوا نبوده و ممکن است دلایل فنی دیگری داشته باشد که نیاز به بررسی تخصصی تر دارد:
- رسوب گرفتن مبدل حرارتی: املاح موجود در آب شهری به مرور زمان در داخل لوله های باریک مبدل ثانویه رسوب می کنند. این رسوبات مانند یک عایق عمل کرده و مانع از انتقال صحیح حرارت به آب می شوند. در این حالت دستگاه نیاز به اسیدشویی و رسوب زدایی توسط تکنسین دارد.
- خرابی سنسور دما (NTC): این سنسور وظیفه دارد دمای آب را به برد الکترونیکی گزارش دهد. اگر سنسور خراب باشد یا اطلاعات نادرست ارسال کند، برد نمی تواند شعله را به درستی تنظیم کرده و باعث نوسان دمای آب می شود.
- نوسان فشار آب ورودی ساختمان: اگر فشار آب شهری در ساعات اوج مصرف به شدت کاهش یابد، فلوسوئیچ دستگاه نمی تواند روشن شدن مشعل را به درستی مدیریت کند که منجر به سرد شدن ناگهانی آب می گردد. نصب یک مخزن ذخیره آب یا پمپ طبقاتی می تواند این مشکل را حل کند.
- خرابی شیر موتوری یا فلوسوئیچ: این قطعات مسئول تشخیص جریان آب و هدایت آن به سمت مبدل گرمایشی هستند. خرابی یا گیر کردن آن ها می تواند باعث اختلال در فرایند گرمایش شود.
پرسش های متداول کاربران
آیا هواگیری پکیج با هواگیری رادیاتور تفاوت دارد؟
بله، این دو فرایند مکمل یکدیگر هستند اما متفاوت عمل می کنند. هواگیری پکیج هوای محبوس در مدار داخلی و پمپ دستگاه را خارج می کند، در حالی که هواگیری رادیاتور هوای جمع شده در بالاترین نقطه رادیاتورهای داخل اتاق ها را تخلیه می کند. برای عملکرد بهینه سیستم، بهتر است ابتدا رادیاتورها و سپس خود پکیج هواگیری شوند.
هر چند وقت یکبار باید دستگاه را هواگیری کنیم؟
به طور کلی توصیه می شود حداقل سالی یک بار و ترجیحاً قبل از شروع فصل سرما، عملیات هواگیری سیستم انجام شود. همچنین هر زمان که فشار دستگاه به طور ناگهانی افت کرد یا پس از هرگونه تعمیر و تعویض قطعات در مدار آب، هواگیری مجدد ضروری است.
اگر شیر پرکن را بعد از هواگیری نبندیم چه اتفاقی می افتد؟
باز ماندن شیر پرکن باعث می شود فشار آب شهری به طور مداوم وارد مدار بسته پکیج شود. این امر باعث افزایش بی رویه فشار دستگاه (بالای 3 بار) می گردد که در نتیجه آن شیر اطمینان سه بار فعال شده و آب داغ را برای جلوگیری از انفجار یا ترکیدن لوله ها به بیرون تخلیه می کند که منجر به هدر رفتن آب و آسیب به قطعات داخلی می شود.
جمع بندی
هواگیری آبگرمکن و پکیج دیواری بوتان یک فرایند ساده، کم هزینه و در عین حال حیاتی برای حفظ کارایی دستگاه است. با رعایت مراحل ایمنی، شناسایی صحیح شیر پرکن و تنظیم دقیق فشار بار، می توانید بسیاری از مشکلات رایج مانند سرد و گرم شدن آب یا صدای ناهنجار دستگاه را بدون نیاز به حضور تعمیر کار برطرف کنید. با این حال، اگر پس از انجام این مراحل مشکل دستگاه پابرجا بود، برای جلوگیری از آسیب های جدی تر، حتماً از یک سرویس کار مجاز و متخصص کمک بگیرید و از دستکاری قطعات داخلی دستگاه خودداری نمایید.