نمونه دادخواست ممانعت از ملاقات فرزند | دانلود متن کامل و رایگان
نمونه دادخواست ممانعت از ملاقات فرزند
وقتی بعد از جدایی، می بینید که نمی تونید فرزند دلبندتون رو ملاقات کنید، دلتون پاره پاره میشه. این حس تلخ، فقط یه دلتنگی ساده نیست، بلکه پای یه حق مهم انسانی و قانونی در میونه. اما نگران نباشید، چون قانون برای این وضعیت راه حل هایی داره. در این مقاله بهتون کمک می کنیم تا با مسیر قانونی درست برای استیفای حق ملاقات با فرزندتون آشنا بشید و بدونید کی باید سراغ دادخواست برید و کی شکواییه، تا دیگه از ملاقات فرزندتون محروم نمونید.
ملاقات فرزند: یه حق اساسی که نباید نادیده گرفته بشه!
ملاقات فرزند، فقط یه دیدار ساده نیست؛ ریشه در عمیق ترین احساسات پدر و مادر و نیازهای روانی کودک داره. فکرشو بکنید، یه بچه چقدر به حضور هر دو والدش تو زندگیش نیاز داره تا بتونه سالم و شاد رشد کنه. این حق فقط برای والدین نیست، بلکه مهم تر از اون، برای خود فرزند هستش که از مهر و محبت هر دو طرف بهره مند بشه و بتونه تو محیطی امن و پر از عشق، شخصیتش شکل بگیره.
تو قوانین ما، هم قانون مدنی و هم قانون حمایت خانواده، این حق رو حسابی جدی گرفتن و روش تاکید کردن. مثلاً تو قانون مدنی، ماده ۱۱۷۴ به وضوح میگه که حتی اگه والدین از هم جدا شده باشن، هر کدوم که حضانت رو نداره، حق ملاقات با فرزندشو داره. قانون حمایت خانواده هم که دیگه سنگ تموم گذاشته و کلی راهکار و ضمانت اجرا برای حفظ این حق پیش بینی کرده. خلاصه که این حق، یه پایه و ستون اصلی برای آرامش و سلامت روانی خانواده و فرزند محسوب میشه و هیچ کس نباید اون رو نادیده بگیره.
یه فرق مهم: دادخواست تعیین ملاقات یا شکواییه ممانعت؟ (خیلی ساده و خودمونی)
خیلی ها وقتی با مشکل ملاقات فرزندشون روبرو میشن، گیج میشن که بالاخره باید دادخواست بدن یا شکواییه؟ اصلاً این دو تا با هم چه فرقی دارن و هر کدوم رو کی باید استفاده کرد؟ بذارید خیلی ساده و خودمونی براتون توضیح بدم:
-
دادخواست تعیین یا تغییر شیوه ملاقات (حقوقی): این دادخواست مثل این می مونه که دارید برای اولین بار یه برنامه ملاقات رو با دادگاه تعیین می کنید، یا اینکه برنامه قبلی دیگه جواب نمیده و می خواید عوضش کنید. مثلاً:
- هیچ حکم یا توافقی برای ملاقات ندارید و می خواید دادگاه براتون یه برنامه تعیین کنه.
- قبلاً یه حکمی بوده، ولی حالا شرایط عوض شده (مثلاً یکی از شماها شهرشو عوض کرده) و می خواید زمان یا مکان ملاقات رو تغییر بدید.
هدف اینجا اینه که دادگاه یه حکم جدید برای نحوه و زمان ملاقات صادر کنه و یه جورایی، به رسمیت بشناسیدش.
-
شکواییه ممانعت از ملاقات (کیفری): حالا فرض کنید یه حکم قطعی از دادگاه یا یه توافق رسمی و محضری دارید که توش زمان و مکان ملاقات با فرزندتون مشخص شده. اما طرف مقابل این حکم رو اجرا نمی کنه و هر بار یه بهانه ای میاره و نمیذاره فرزندتون رو ببینید. اینجا دیگه پای جرم و مجازات در میونه!
- وقتی که دیگه یه حکم کاغذبازی شده و رسمی دارید، ولی طرف مقابل عمداً اون رو زیر پا میذاره و مانع ملاقات میشه.
با شکواییه ممانعت، در واقع دارید از طرف مقابل شکایت می کنید که داره یه قانون رو می شکنه و یه جرم رو مرتکب میشه، و از دادگاه می خواید که طرف رو مجازات کنه (مثلاً جریمه نقدی) و مجبورش کنه که حکم ملاقات رو اجرا کنه. پس اینجاست که داستان جدی تر میشه و جنبه کیفری پیدا می کنه.
پس یادتون باشه، اول ببینید آیا اصلاً حکمی برای ملاقات دارید یا نه. اگه نه، دادخواست تعیین ملاقات. اگه بله و دارن زیرش میزنن، شکواییه ممانعت!
وقتی هنوز هیچ حکمی نیست: دادخواست تعیین یا تغییر شیوه ملاقات فرزند
خب، بریم سراغ اولین سناریو. فرض کنید شما و همسر سابقتون به توافق نرسیدید یا اصلاً هیچ وقت برای ملاقات بچه ها یه حکم رسمی نگرفتید. یا شاید هم یه حکمی دارید، ولی شرایط زندگی عوض شده و اون حکم دیگه کاربردی نیست. اینجا باید دست به دامن دادگاه خانواده بشید و یه دادخواست تعیین یا تغییر شیوه ملاقات فرزند بدید.
کی باید سراغ دادخواست تعیین ملاقات بریم؟
خیلی وقتا پیش میاد که زوجین جدا میشن، اما بحث ملاقات فرزند رو جدی نمی گیرن یا به توافق شفاهی بسنده می کنن. اما این توافقات شفاهی معمولاً دوامی ندارن و سر مسائل کوچیک ممکنه به مشکل بخورن. پس دقیقاً چه زمانی باید برای تعیین ملاقات اقدام کنیم؟
-
زمانی که هیچ حکم قضایی یا توافقنامه ای رسمی در مورد ملاقات وجود نداره:
شاید شما و همسر سابقتون تا حالا به صورت توافقی و بدون هیچ حکم رسمی ای با هم کنار میومدید، اما الان یکی از طرفین دیگه همکاری نمی کنه. یا اصلاً از اول هم هیچ توافقی نبوده و همیشه سر ملاقات ها درگیری داشتید. اینجا بهترین راه، اینه که به دادگاه مراجعه کنید و ازش بخواهید یه برنامه منظم و رسمی برای ملاقات تعیین کنه. این کار باعث میشه هم شما و هم طرف مقابل، یه چهارچوب مشخص برای ملاقات داشته باشید و جلوی خیلی از بحث و جدل ها گرفته بشه.
-
زمانی که حکم قبلی یا توافق موجود، نیاز به تغییر زمان، مکان یا شرایط ملاقات داره:
زندگی همیشه در حال تغییره، درسته؟ ممکنه سال ها پیش یه حکمی برای ملاقات گرفته باشید، اما الان شرایط شما یا همسر سابقتون یا حتی خود فرزندتون عوض شده. مثلاً یکی از شماها مجبور شده به شهر دیگه ای نقل مکان کنه، یا ساعت کارتون تغییر کرده، یا حتی خود فرزند بزرگ تر شده و می خواد تو ساعات دیگه ای با شما ملاقات کنه. تو این شرایط، اون حکم قبلی دیگه کارایی نداره و باید اونو به روز کنید. اینجا هم می تونید با ارائه دادخواست، از دادگاه بخواید که با توجه به شرایط جدید، حکم ملاقات رو تغییر بده و یه برنامه جدید و منطقی تر رو مشخص کنه.
مراحل گام به گام تنظیم و ثبت دادخواست: از صفر تا صد!
حالا که فهمیدیم کی باید دادخواست بدیم، بریم ببینیم این کار رو چطوری باید انجام داد. نگران نباشید، خیلی هم پیچیده نیست، فقط یه سری مراحل داره که باید یکی یکی انجامش بدید.
چه مدارکی لازم داریم؟ (بگو و بخند ساده)
مثل هر کار اداری دیگه ای، اینجا هم یه سری مدارک لازمه. این مدارک رو از قبل آماده کنید که کارتون سریع تر پیش بره:
- شناسنامه و کارت ملی: هم مال شما و هم فرزندتون. (از هر دو رونوشت برابر اصل)
- عقدنامه و طلاقنامه (اگه طلاق گرفتید): یا گواهی عدم امکان سازش. اینا نشون میدن که شما والدین فرزند هستید و جدایی شما رسمیه.
- مدارک اثبات رابطه والدینی: اگه ازدواج رسمی نداشتید، هر مدرکی که نشون بده شما پدر یا مادر قانونی فرزند هستید.
- مدارک محل سکونت: نشون دهنده آدرس دقیق شما و طرف مقابل.
- در صورت لزوم: هر مدرکی که نشون بده توافق قبلی وجود نداشته یا نیاز به تغییر داره (مثل پیامک ها، شهادت شهود یا …) البته اینا بیشتر جنبه اثباتی دارن و جزو مدارک اصلی نیستند.
نحوه مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست:
امروزه دیگه لازم نیست کلی تو دادگاه ها علاف بشید. کل کارها از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشه. مراحلش اینه:
- ثبت نام در سامانه ثنا: اگه تا حالا ثبت نام نکردید، اولین قدم اینه که برید یکی از این دفاتر و تو سامانه ثنا ثبت نام کنید. اینجوری تمام ابلاغیه های دادگاه براتون پیامک میشه و دیگه لازم نیست دنبالشون بگردید.
- تنظیم دادخواست: متن دادخواست رو با کمک کارشناس دفتر خدمات قضایی یا یه وکیل تنظیم کنید. (نمونه اش رو پایین تر بهتون میدم.) تو این دادخواست باید خواسته هاتون رو شفاف بگید؛ مثلاً می خواید فرزندتون رو چه روزهایی، چه ساعاتی و کجا ملاقات کنید.
- ضمیمه کردن مدارک: همه مدارکی که بالاتر گفتم رو همراه داشته باشید تا کارشناس دفتر، اون ها رو اسکن و به دادخواست شما ضمیمه کنه.
- پرداخت هزینه ها: یه سری هزینه های دادرسی هست که باید همونجا پرداخت کنید.
- ثبت و ارسال دادخواست: بعد از انجام همه این کارها، دادخواست شما ثبت و به دادگاه خانواده ارسال میشه. یه کد پیگیری هم بهتون میدن که بتونید پرونده تون رو دنبال کنید.
نمونه دادخواست تعیین ملاقات فرزند: چی بنویسیم؟
حالا بریم سراغ اصل مطلب، یعنی یه نمونه از این دادخواست. یادتون باشه که این فقط یه قالب کلیه و باید جزئیات مربوط به پرونده خودتون رو توش وارد کنید. بهتره برای تنظیم دقیق تر، حتماً با یه وکیل مشورت کنید.
نمونه دادخواست تعیین ملاقات فرزند
| عنوان | توضیحات / متن پیشنهادی |
|---|---|
| خواهان: | نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل، محل اقامت، شماره ملی |
| خوانده: | نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل، محل اقامت، شماره ملی (طرف مقابل که حضانت فرزند را بر عهده دارد) |
| خواسته: | تعیین زمان و مکان و شرایط ملاقات فرزند مشترک |
| دلایل و منضمات: |
|
| شرح دادخواست: |
ریاست محترم دادگاه خانواده شهرستان [نام شهرستان] با سلام و احترام، احتراماً به استحضار عالی می رساند اینجانب [نام و نام خانوادگی خواهان]، فرزند [نام پدر خواهان]، به موجب سند ازدواج شماره [شماره سند ازدواج] مورخ [تاریخ ازدواج] با خوانده محترم سرکار/جناب آقای/خانم [نام و نام خانوادگی خوانده] عقد دائم نموده ام که ثمره این ازدواج، یک/چند فرزند مشترک به نام/نام های [نام و نام خانوادگی فرزند/فرزندان] متولد [تاریخ تولد فرزند/فرزندان] می باشد. متاسفانه از تاریخ [تاریخ جدایی یا شروع مشکلات] به دلایل [ذکر مختصر دلایل جدایی یا مشکلات] زندگی مشترک ما به جدایی انجامید/ با مشکلاتی روبرو شده است. با وجود جدایی/مشکلات، تا کنون هیچ گونه حکم قطعی یا توافق رسمی مکتوبی در خصوص نحوه و شیوه ملاقات اینجانب با فرزند مشترک/فرزندان مشترکمان [نام و نام خانوادگی فرزند/فرزندان] حاصل نشده است. این وضعیت، علاوه بر ایجاد مشکلاتی برای بنده، باعث محرومیت فرزندم/فرزندانم از ملاقات با پدر/مادر خود و آسیب های روحی احتمالی برای وی/ایشان شده است. بنده همواره بر اساس مصلحت فرزندم/فرزندانم، خواهان برقراری ارتباط مداوم و سالم با وی/ایشان هستم و خواستار تعیین برنامه ملاقاتی مناسب و مشخص می باشم. لذا با تقدیم این دادخواست، از محضر محترم دادگاه استدعا دارم که با بررسی وضعیت موجود و در نظر گرفتن مصلحت عالیه فرزند/فرزندان مشترک، حکم مقتضی مبنی بر تعیین زمان، مکان و شرایط ملاقات اینجانب با فرزندم/فرزندانم را صادر فرمایید. به عنوان مثال، پیشنهاد می گردد ملاقات ها هر هفته/دو هفته یکبار در روزهای [مثلاً پنجشنبه یا جمعه] از ساعت [ساعت شروع] تا [ساعت پایان] در محل [مثلاً منزل پدربزرگ و مادربزرگ، کلانتری، یا محلی مورد توافق و مناسب] صورت پذیرد. پیشاپیش از حسن توجه و دستور مقتضی جنابعالی کمال تشکر را دارم. با احترام کامل، [امضاء خواهان] |
دادگاه خانواده: مرجع رسیدگی به این دادخواست ها
وقتی دادخواست تعیین ملاقات رو ثبت می کنید، پرونده تون به دادگاه خانواده فرستاده میشه. دادگاه خانواده، مرجع تخصصی برای رسیدگی به همه دعاوی خانوادگی، از جمله همین حق ملاقات فرزند هستش. قاضی دادگاه خانواده با دقت به همه جوانب پرونده گوش میده و سعی می کنه بهترین تصمیم رو بگیره.
یکی از مهم ترین چیزهایی که قاضی در نظر می گیره، مصلحت طفل هستش. یعنی همه تصمیمات بر مبنای این گرفته میشه که چی برای آینده و سلامت روحی و جسمی فرزند بهتره. قاضی ممکنه حتی از کارشناس دادگستری یا روانشناس هم کمک بگیره تا بتونه یه حکم عادلانه و به نفع بچه صادر کنه. ممکنه جلسات صلح و سازش هم برگزار بشه تا شاید قبل از صدور حکم، خودتون به توافق برسید.
چند تا نکته طلایی برای دادخواست تعیین ملاقات
برای اینکه دادخواستتون نتیجه بهتری بده و کارتون سریع تر پیش بره، این چند تا نکته رو فراموش نکنید:
- تاکید بر مصلحت فرزند: همیشه یادتون باشه که وقتی دارید دادخواست رو می نویسید یا جلوی قاضی حرف می زنید، روی این موضوع مانور بدید که حق ملاقات شما، در واقع به نفع خود فرزندتونه. بگید که چقدر ملاقات با هر دو والد برای رشد سالم و آرامش روحی بچه لازمه. این نشون میده که هدف شما انتقام جویی یا اذیت کردن طرف مقابل نیست، بلکه واقعاً به فکر بچه هستید.
- ارائه پیشنهادهای واقع بینانه برای زمان و مکان ملاقات: وقتی زمان و مکان رو برای ملاقات پیشنهاد میدید، حواستون باشه که این پیشنهادها منطقی و قابل اجرا باشن. مثلاً اگه فاصله زیادی با همسرتون دارید، پیشنهاد ملاقات های روزانه شاید خیلی واقع بینانه نباشه. یا اگه محل سکونتتون برای بچه مناسب نیست، یه مکان بی طرف مثل منزل پدربزرگ و مادربزرگ یا حتی مراکز بهزیستی رو پیشنهاد بدید. هرچی پیشنهادهای شما معقول تر باشه، قاضی هم راحت تر می تونه باهاشون موافقت کنه و حکم صادر کنه.
ملاقات فرزند فقط یک حق قانونی نیست، بلکه ستون اصلی سلامت روانی و عاطفی کودک است. هرگونه ممانعت از آن، نه تنها نقض قانون، بلکه خدشه دار کردن آینده یک کودک محسوب می شود.
وقتی حکم قبلی رو شکستن: شکواییه ممانعت از ملاقات فرزند (اقدام کیفری)
خب، تا اینجا در مورد وقتی حرف زدیم که هنوز حکمی برای ملاقات نبود یا نیاز به تغییر داشتیم. اما فرض کنید شما یه حکم ملاقات قطعی از دادگاه دارید، یا یه توافقنامه ی رسمی تو دفترخونه امضا کردید. همه چی سر جاشه، زمان و مکان ملاقات هم مشخصه. اما طرف مقابل اصلاً همکاری نمی کنه و هر بار یه بهانه ای میاره که بچه رو نبینید! اینجا دیگه داستان فرق می کنه و پای جرم در میونه. اینجا باید سراغ شکواییه ممانعت از ملاقات فرزند برید.
کی باید شکواییه ممانعت از ملاقات بدیم؟
دقیقاً همون موقعی که یک حکم قطعی از دادگاه دارید یا توافقنامه محضری که دیگه قابل تغییر نیست و برای ملاقات فرزندتون برنامه مشخصی تعیین شده، ولی دارنده حضانت (کسی که بچه پیششه) عمداً از اجرای این حکم یا توافق سر باز میزنه و مانع ملاقات میشه. یعنی یه جورایی، داره زورگویی می کنه و قانون رو زیر پا میذاره. اینجاست که دیگه صبر جایز نیست و باید از طریق کیفری اقدام کنید.
مبنای قانونی و مجازات ممانعت از ملاقات: قانون چی میگه؟ (ماده 54 حمایت خانواده)
خوشبختانه قانونگذار ما برای این وضعیت راه حل گذاشته. طبق ماده 54 قانون حمایت خانواده، اگه کسی که حضانت فرزند رو داره، از ملاقات اشخاص ذی حق (مثل پدر، مادر، پدربزرگ، مادربزرگ و…) با فرزند ممانعت کنه، برای بار اول به جزای نقدی درجه هشت (یعنی تا ۱۰ میلیون ریال) محکوم میشه. وای! تازه اگه همین کارو تکرار کنه و بازم مانع ملاقات بشه، مجازاتش شدیدتر میشه و به حداکثر مجازات یعنی تا ۳ ماه و یک روز تا ۶ ماه حبس تعزیری (در صورت عدم اصلاح قانون) یا حداکثر جزای نقدی درجه هشت محکوم خواهد شد. پس می بینید که شوخی بردار نیست و این کار یه جرم حساب میشه و مجازات داره!
ممانعت از ملاقات یعنی چی؟ چند جور اتفاق می افته؟
ممانعت از ملاقات فقط این نیست که طرف بگه نمی ذارم ببینی!، ممکنه شکل های مختلفی داشته باشه که تو نگاه اول خیلی واضح نباشن، اما همه شون نوعی ممانعت محسوب میشن:
- حاضر نکردن فرزند در محل و زمان تعیین شده: این رایج ترین حالته. یعنی سر ساعت و تو مکانی که دادگاه تعیین کرده، بچه رو نمیارن یا به بهانه های مختلف مثل مریضی یا کار داشتن، شما رو سر قرار میذارن و بچه رو تحویل نمیدن.
- تغییر محل سکونت فرزند بدون اطلاع یا اجازه دادگاه: یهو می بینید طرف مقابل با بچه اش از اون آدرس قبلی رفته و اصلاً خبر ندارید کجاست. این کار برای محدود کردن دسترسی شما به فرزند انجام میشه و خلاف قانونه. معمولاً تغییر محل سکونت فرزند باید با اجازه دادگاه و با در نظر گرفتن مصلحت طفل باشه.
- ایجاد بدبینی و ممانعت روحی توسط دارنده حضانت: متاسفانه گاهی اوقات فردی که حضانت بچه رو داره، با حرف های منفی و بدگویی از والد دیگه، سعی می کنه بچه رو نسبت به اون فرد سرد کنه و باعث بشه خود بچه تمایلی به ملاقات نشون نده. این هم یه نوع ممانعت پنهان، اما بسیار آسیب زاست.
- عدم پاسخگویی یا قطع ارتباط: طرف مقابل عمداً جواب تلفن، پیامک یا سایر راه های ارتباطی شما رو نمیده تا نتونید هماهنگی های لازم برای ملاقات رو انجام بدید.
مراحل گام به گام تنظیم و ثبت شکواییه ممانعت از ملاقات
حالا که فهمیدیم ممانعت از ملاقات چه معنی ای داره و چه مجازاتی، بریم سراغ مراحل شکایت. این کار هم مثل دادخواست، از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی انجام میشه:
چه مدارکی برای شکواییه نیاز داریم؟ (از حکم دادگاه تا گزارش کلانتری)
برای شکواییه، مدارکتون باید قوی تر و مستندتر باشن، چون دارید از یه جرم شکایت می کنید:
- کپی مصدق حکم قطعی دادگاه در مورد ملاقات فرزند: این مهم ترین مدرکه. باید نشون بده که شما رسماً حق ملاقات دارید.
- کپی مصدق توافقنامه محضری (اگه دارید): اگه به جای حکم دادگاه، توافقنامه رسمی دارید، اون رو ارائه بدید.
- گزارش کلانتری یا مراجع ذی صلاح (مثل بهزیستی): اگه هر بار که برای ملاقات رفتید و بچه رو تحویل ندادن، به کلانتری مراجعه کردید و صورتجلسه یا گزارش گرفتید، این مدرک خیلی کمک کننده ست و اثبات ممانعت رو راحت تر می کنه.
- شهادت شهود: اگه کسی شاهد بوده که طرف مقابل مانع ملاقات شده، می تونید اسم و مشخصاتش رو تو شکواییه ذکر کنید.
- اظهارنامه های قبلی: اگه قبل از شکایت، اظهارنامه ای برای طرف مقابل فرستادید که بهش هشدار دادید، اون هم می تونه به عنوان مدرک اثباتی باشه.
- پیامک ها، مکالمات ضبط شده: هر مدرک دیجیتالی که نشون دهنده ممانعت از ملاقات باشه، می تونه کمک کننده باشه (با رعایت قوانین مربوط به جمع آوری دلیل).
- شناسنامه و کارت ملی: هویت شما و فرزند.
چطوری تو دفاتر خدمات قضایی شکواییه رو ثبت کنیم؟
مراحل ثبت شکواییه تقریباً شبیه به دادخواست هستش:
- ثبت نام در سامانه ثنا (اگه قبلاً انجام ندادید).
- تنظیم شکواییه: متن شکواییه رو با کمک کارشناس یا وکیل تنظیم کنید. باید جزئیات کامل ممانعت ها (تاریخ، زمان، نحوه ممانعت) رو دقیقاً ذکر کنید. هرچی دقیق تر و مستندتر باشه، کار قاضی راحت تره.
- ضمیمه کردن مدارک: همه مدارکی که بالاتر گفتم رو همراه داشته باشید تا اسکن و ضمیمه بشن.
- پرداخت هزینه ها.
- ثبت و ارسال شکواییه: شکواییه شما ثبت و به دادسرا فرستاده میشه.
نمونه شکواییه ممانعت از ملاقات فرزند: چی بنویسیم؟
این هم یه نمونه شکواییه که می تونید ازش الهام بگیرید و با اطلاعات خودتون تکمیلش کنید. باز هم تاکید می کنم، برای تنظیم دقیق تر حتماً با یه وکیل مشورت کنید.
نمونه شکواییه ممانعت از ملاقات فرزند
| عنوان | توضیحات / متن پیشنهادی |
|---|---|
| شاکی: | نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل، محل اقامت، شماره ملی |
| مشتکی عنه: | نام و نام خانوادگی، نام پدر، شغل، محل اقامت، شماره ملی (کسی که حضانت فرزند را بر عهده دارد و مانع ملاقات می شود) |
| موضوع شکایت: | ممانعت از ملاقات فرزند مشترک (ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده) |
| محل وقوع جرم: | شهرستان [نام شهرستان] (مثلاً محل سکونت مشتکی عنه یا محل مقرر برای ملاقات) |
| دلایل و منضمات: |
|
| شرح شکواییه: |
ریاست محترم دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان [نام شهرستان] با سلام و احترام، احتراماً به استحضار عالی می رساند اینجانب [نام و نام خانوادگی شاکی] به موجب حکم قطعی صادره از شعبه [شماره شعبه] دادگاه خانواده شهرستان [نام شهرستان] به شماره [شماره دادنامه] مورخ [تاریخ دادنامه] (تصویر مصدق آن پیوست شکواییه می باشد)، دارای حق ملاقات با فرزند مشترکم به نام [نام و نام خانوادگی فرزند]، متولد [تاریخ تولد فرزند]، در روزهای [مثلاً پنجشنبه هر هفته] از ساعت [ساعت شروع] الی [ساعت پایان] در محل [مثلاً منزل مشتکی عنه / کلانتری / منزل مادربزرگ] می باشم. متأسفانه، مشتکی عنه سرکار/جناب آقای/خانم [نام و نام خانوادگی مشتکی عنه]، با وجود اطلاع کامل از مفاد حکم فوق الذکر و بدون هیچ دلیل موجه و قانونی، از تاریخ [تاریخ شروع ممانعت] به طور مکرر و عامدانه، مانع از ملاقات اینجانب با فرزندم گردیده است. به عنوان مثال، در تاریخ های [ذکر دقیق تاریخ های ممانعت] از جمله [مثلاً مورخ 1402/05/10 و 1402/05/17 و 1402/05/24]، اینجانب در محل مقرر جهت ملاقات حاضر شده ام، اما متاسفانه ایشان از تحویل فرزند جهت ملاقات خودداری نموده و عملاً حق قانونی و شرعی بنده را تضییع کرده است. لازم به ذکر است در برخی از این موارد، گزارش کلانتری [نام کلانتری] نیز اخذ گردیده که تصویر آن ضمیمه می باشد. این اقدامات غیرقانونی مشتکی عنه، علاوه بر نقض صریح حکم قطعی دادگاه و ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده، باعث وارد آمدن آسیب های روحی و روانی شدید به اینجانب و نیز فرزند مشترکمان شده است. لذا با عنایت به مراتب فوق و مستنداً به ماده ۵۴ قانون حمایت خانواده، تقاضای رسیدگی و تعقیب کیفری نامبرده به جرم ممانعت از ملاقات فرزند و تعیین مجازات قانونی برای ایشان را از محضر محترم دادسرا و سپس دادگاه کیفری دو، استدعا دارم. با احترام کامل، [امضاء شاکی] [تاریخ] |
دادسرا و دادگاه کیفری: مراجع رسیدگی به شکواییه
وقتی شکواییه تون رو ثبت می کنید، اول پرونده به دادسرا میره. دادسرا وظیفه اش اینه که تحقیقات مقدماتی رو انجام بده و ببینه آیا جرم ممانعت از ملاقات واقعاً اتفاق افتاده یا نه. بازپرس یا دادیار دادسرا ممکنه شما و طرف مقابل رو احضار کنه، از شهود تحقیق کنه، مدارک رو بررسی کنه و خلاصه هر کاری که لازمه برای روشن شدن ماجرا انجام بده.
اگه بعد از تحقیقات دادسرا، محرز بشه که بله، ممانعت از ملاقات صورت گرفته و طرف مقابل واقعاً جرم مرتکب شده، دادسرا قرار جلب به دادرسی صادر می کنه و پرونده رو می فرسته به دادگاه کیفری دو. دادگاه کیفری دو هم دوباره به موضوع رسیدگی می کنه و اگه جرم ثابت شد، حکم مجازات (جزای نقدی یا حبس در صورت تکرار) رو صادر می کنه. پس روندش کمی طولانی تر از دادخواست تعیین ملاقاته، اما برای اونایی که حکم قبلی دارن و رعایت نمیشه، تنها راه حل موثره.
یه عالمه نکته حقوقی و عملی که باید بدونی!
تا اینجا با دو راه اصلی برای پیگیری حق ملاقات فرزند آشنا شدیم. اما یه سری نکات دیگه هم هست که دونستنشون میتونه حسابی بهتون کمک کنه و مسیر رو براتون هموارتر کنه. اینا رو هم گوشه ذهنتون داشته باشید.
نقش اظهارنامه قضایی: یه هشدار جدی قبل از اقدام!
قبل از اینکه بخواید دادخواست یا شکواییه بدید، یه راهکار ساده تر و کم هزینه تر هم هست که میتونه خیلی مفید باشه: ارسال اظهارنامه قضایی. اظهارنامه مثل یه نامه رسمی می مونه که از طریق دفاتر خدمات قضایی برای طرف مقابلتون می فرستید و توش بهش یادآوری می کنید که شما حق ملاقات با فرزندتون رو دارید و اگه به این حق احترام نذاره، مجبورید از طریق قانونی اقدام کنید. این کار چند تا فایده داره:
- هشدار اولیه: شاید طرف مقابل با دیدن یه اظهارنامه رسمی، متوجه جدی بودن شما بشه و دیگه ممانعت نکنه.
- مدرک اثباتی: اگه بعداً مجبور شدید شکایت کنید، اظهارنامه نشون میده که شما قبلاً تلاش کردید موضوع رو به صورت مسالمت آمیز حل کنید و به طرف مقابل هشدار دادید. این میتونه به نفع شما باشه تو دادگاه.
امکان درخواست دستور موقت ملاقات: وقتی عجله داریم!
بعضی وقتا شرایط جوریه که نمیشه منتظر روند طولانی دادگاه موند. مثلاً بچه کوچیکه و برای ملاقات با یکی از والدینش نیاز فوری داره، یا طرف مقابل برای مدت طولانی ای مانع ملاقات شده و شما نگران وضعیت روحی فرزندتون هستید. تو این جور موارد، می تونید از دادگاه، دستور موقت ملاقات رو درخواست کنید. دستور موقت یعنی دادگاه قبل از اینکه به اصل پرونده رسیدگی کنه و حکم قطعی بده، یه حکم موقت و فوری صادر می کنه که شما بتونید برای یه مدت مشخص، فرزندتون رو ملاقات کنید. شرایط درخواست دستور موقت اینه که:
- ملاقات فرزند جنبه فوری داشته باشه.
- ضرر جبران ناپذیری متوجه شما یا فرزند نشه.
دادگاه با بررسی شرایط، اگه تشخیص بده که واقعاً لازمه، دستور موقت رو صادر می کنه تا حداقل تا زمان صدور حکم نهایی، شما از ملاقات با فرزندتون محروم نمونید. البته برای این کار هم نیاز به ارائه دلایل محکم دارید.
جمع آوری ادله اثبات: برگ برنده شماست!
تو پرونده های حقوقی و کیفری، حرف شما به تنهایی کافی نیست. شما باید ادعاهاتون رو ثابت کنید. پس هر مدرکی که میتونه به شما کمک کنه رو جمع آوری کنید:
- گزارش کلانتری: هر بار که طرف مقابل مانع ملاقات شد و شما به کلانتری مراجعه کردید، یه گزارش ازشون بگیرید. این یکی از قوی ترین مدارک برای اثبات ممانعته.
- شهادت شهود: اگه کسی شاهد ممانعت از ملاقات بوده (مثلاً پدربزرگ و مادربزرگ یا همسایه)، می تونید اسمش رو تو دادخواست یا شکواییه ذکر کنید.
- پیامک ها، تماس های ضبط شده، ایمیل ها: اگه از طریق این راه ها برای هماهنگی ملاقات اقدام کردید و طرف مقابل همکاری نکرده یا بهانه آورده، این مدارک می تونن مفید باشن. البته باید قوانین مربوط به استفاده از این نوع مدارک رو هم در نظر داشته باشید.
- گزارش مددکار اجتماعی یا روانشناس: اگه فرزندتون تحت نظر روانشناس یا مددکار بوده و اون ها وضعیت روحی بچه و نیاز به ملاقات با هر دو والد رو تایید کنن، این گزارش ها هم میتونه کمک کننده باشه.
آیا ممانعت مکرر می تواند به سلب حضانت منجر شود؟ (ماده 41 قانون حمایت خانواده)
گاهی اوقات سوال پیش میاد که اگه دارنده حضانت هی ممانعت کنه، ممکنه حضانت رو ازش بگیرن؟ بله، این امکان وجود داره! ماده 41 قانون حمایت خانواده به دادگاه اجازه میده که اگه تشخیص بده توافقات والدین در مورد حضانت یا ملاقات، به مصلحت کودک نیست، یا اگه دارنده حضانت از انجام وظایفش در قبال فرزند امتناع می کنه، میتونه حکم به سلب حضانت از اون فرد و واگذاری اون به والد دیگه بده، یا حتی یه ناظر برای رعایت مصلحت طفل تعیین کنه. پس اگه ممانعت ها خیلی زیاد و مکرر باشن و به سلامت روحی و جسمی فرزند آسیب بزنن، این احتمال وجود داره که حضانت از کسی که مانع ملاقات میشه، گرفته بشه. این یه ضمانت اجرای خیلی قویه که نشون میده قانون چقدر به مصلحت کودک اهمیت میده.
نقش مصلحت طفل: همیشه بالاتر از هرچیزی!
تو تمام پرونده های مربوط به فرزندان، یه اصل اساسی وجود داره که بهش میگن مصلحت طفل. یعنی دادگاه همیشه به این فکر می کنه که چی برای آینده و آرامش بچه بهتره. هر تصمیمی که گرفته میشه، چه در مورد حضانت و چه در مورد ملاقات، بر پایه همین اصله. پس شما هم وقتی دارید پرونده تون رو پیگیری می کنید، همیشه روی این موضوع تاکید کنید که هدف شما فقط و فقط مصلحت فرزندتونه و می خواید با ملاقات باهاش، به رشد سالم تر و شادترش کمک کنید. این رو به عنوان یه برگ برنده برای خودتون در نظر بگیرید.
وکیل گرفتن: کمک یه متخصص چقدر می ارزه؟
شاید فکر کنید که خودتون میتونید از پس این کارها بر بیاید، اما واقعیت اینه که پرونده های حقوقی و کیفری، مخصوصاً تو حوزه خانواده که با احساسات و آینده بچه ها سر و کار داره، خیلی حساس و پیچیده هستن. یه وکیل متخصص تو این زمینه میتونه کمک بزرگی براتون باشه:
- مشاوره تخصصی: وکیل میدونه دقیقاً چه مدارکی لازمه، چطوری باید صحبت کنید و چه راهکارهایی وجود داره که شاید شما ازشون بی خبر باشید.
- صرفه جویی در وقت و انرژی: دیگه لازم نیست خودتون دوندگی کنید و دنبال کارهای اداری باشید. وکیل همه این کارها رو براتون انجام میده.
- افزایش شانس موفقیت: یه وکیل مجرب با تسلط بر قوانین و رویه های دادگاه، میتونه شانس موفقیت شما رو تو پرونده حسابی بالا ببره.
- حمایت روحی: وقتی یه وکیل کنارتونه، از نظر روحی هم حمایت میشید و استرستون کمتر میشه.
پس اگه توان مالی اش رو دارید، حتماً از یه وکیل خوب کمک بگیرید. «کار را به کاردان بسپارید.»
سوالات متداول
اگه بچه نخواد ملاقات کنه، چی میشه؟
این یه وضعیت حساس و پیچیده ست. اگه فرزند تمایلی به ملاقات نشون نمیده، معمولاً به خاطر تاثیرات روانی ناشی از اختلافات والدین یا بدگویی یکی از طرفین هستش. دادگاه در این شرایط، معمولاً دستور ارجاع به روانشناس یا مددکار اجتماعی رو صادر می کنه تا ریشه این عدم تمایل مشخص بشه. هدف اینه که با مشاوره های تخصصی، مشکل رو حل کنن و فرزند رو به ملاقات با والد دیگه ترغیب کنن. در هر حال، مصلحت طفل حرف اول رو می زنه و ممکنه دادگاه با توجه به نظر کارشناس، تصمیم گیری کنه.
آیا پدربزرگ و مادربزرگ هم حق ملاقات دارن؟
بله، بر اساس قانون حمایت خانواده، در مواردی که مصلحت طفل ایجاب کنه، دادگاه میتونه برای سایر خویشاوندان مثل پدربزرگ و مادربزرگ هم حق ملاقات با نوه رو در نظر بگیره. این درخواست رو هم میتونن از طریق دادخواست به دادگاه خانواده ارائه بدن.
مدت زمان معمول رسیدگی به پرونده های ملاقات فرزند چقدر است؟
مدت زمان رسیدگی به پرونده ها به عوامل مختلفی مثل شلوغی دادگاه، کامل بودن مدارک، همکاری طرفین و پیچیدگی موضوع بستگی داره. اما به طور کلی، پرونده های تعیین ملاقات حقوقی ممکنه چند ماه طول بکشه، در حالی که پرونده های شکواییه کیفری ممانعت از ملاقات، به دلیل طی مراحل دادسرا و دادگاه کیفری، کمی بیشتر زمان بر باشند. درخواست دستور موقت ملاقات معمولاً سریع تر رسیدگی میشه.
اگه باز هم ممانعت کنن، مجازات چی میشه؟
اگه دارنده حضانت بعد از صدور حکم و حتی بعد از مجازات اولیه (جزای نقدی) باز هم ممانعت از ملاقات رو تکرار کنه، طبق ماده 54 قانون حمایت خانواده، به حداکثر مجازات یعنی تا ۳ ماه و یک روز تا ۶ ماه حبس تعزیری (در صورت عدم اصلاح قانون) یا حداکثر جزای نقدی درجه هشت محکوم میشه. همچنین، ممانعت مکرر و شدید می تونه یکی از دلایل برای سلب حضانت از اون فرد باشه.
فرق دادخواست حقوقی و شکواییه کیفری تو این مورد چیه؟
دادخواست حقوقی (تعیین/تغییر ملاقات): وقتی هست که حکمی وجود نداره یا حکم قبلی نیاز به تغییر داره. هدف، گرفتن یه حکم جدید از دادگاه خانواده برای برنامه ملاقاته. اینجا پای جرم و مجازات در میون نیست، بلکه تعیین یه حق و تکلیف جدیده.
شکواییه کیفری (ممانعت از ملاقات): وقتی هست که یه حکم قطعی یا توافق رسمی برای ملاقات وجود داره، اما طرف مقابل اون رو اجرا نمی کنه. هدف، شکایت از ارتکاب جرم ممانعت از ملاقات و درخواست مجازات برای متخلف و الزام او به اجرای حکم ملاقات از طریق دادسرا و دادگاه کیفری دو هستش.
هزینه های این کار چقدره؟
هزینه های دادرسی برای دادخواست ها و شکواییه ها، طبق تعرفه قانونی مشخص میشه که هر سال توسط قوه قضاییه اعلام میشه. این هزینه ها شامل هزینه ثبت دادخواست/شکواییه، هزینه اوراق قضایی و سایر موارد اداری میشه. اگه وکیل بگیرید، حق الوکاله وکیل هم به این هزینه ها اضافه میشه. برای اطلاع دقیق از هزینه ها، میتونید به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید.
حرف آخر
رسیدگی به مسائل مربوط به ملاقات فرزند، شاید یکی از سخت ترین و حساس ترین مراحل بعد از جدایی باشه، چون پای احساسات عمیق و آینده یه موجود بی گناه در میونه. اما این رو بدونید که حق ملاقات شما با فرزندتون، یه حق قانونی و انسانیه که نباید ازش بگذرید. ممانعت از این حق، نه تنها به شما آسیب می رسونه، بلکه از اون مهم تر، سلامت روحی و روانی فرزندتون رو به خطر میندازه.
امیدواریم با این راهنمایی جامع، تونسته باشیم کمی از سردرگمی هاتون کم کنیم و مسیر رو براتون روشن تر کنیم. یادتون باشه که آرامش خودتون و فرزندتون، از هر چیز دیگه ای مهم تره. پس با حفظ خونسردی و با کمک از راه های قانونی، حقتون رو پیگیری کنید و اجازه ندید هیچ مانعی، شما رو از دیدار با دلبندتون محروم کنه.
بهترین ها رو براتون آرزو می کنیم و امیدواریم هرچه زودتر بتونید در آغوش گرم فرزندتون آرام بگیرید.