علمی و پزشکی

نبض زدن ماهیچه پا بعد از پیاده روی

پا درد از نظر نوع و شدت آن، متفاوت است و به طور معمول به سبک زندگی خاص و مشکلات پزشکی مربوط به آن بستگی دارد. ممکن است پا درد، علاوه بر آسیب دیدگی پا، ناشی از مشکلاتی باشد که در ناحیه کمر، ران یا لگن وجود دارند. ممکن است این نوع از درد، بر اساس علت اصلی آن، متفاوت باشد. معمولاً برای درمان پا درد، درمان‌های غیر جراحی مانند دارو، فیزیوتراپی یا تزریق استروئید اپیدورال در نظر گرفته می‌شوند.

این مقاله درباره دلایل بالقوه پا درد، روش‌های تشخیص خاص و انواع مختلف روش‌های درمانی موجود برای آن، اطلاعاتی ارائه می‌کند.

علت درد پا


علل پا درد که مربوط به ستون فقرات هستند 

ممکن است مشکلات موجود در بخش پایینی ستون فقرات، عصب نخاعی را تحت تاثیر قرار داده و باعث رسیدن درد به پاها شود (رادیکولوپاتی). دلایل عمده پا درد که  منبع آنها در ستون فقرات است، عبارتند از:

  • دیسک فتق یا برامدگی دیسک: برآمدگی یا نشت کردن محتوای داخلی دیسک‌های بین مهره‌ای (هسته پالپوس)
  • تنگی کانال نخاعی: باریک شدن روزنه‌های کوچک استخوانی که اعصاب نخاعی از آنها خارج می‌شوند.
  • دژنراسیون: تغییرات مرتبط با افزایش سن یا آرتروز در دیسک، استخوان‌های مهره یا مفاصل فاست مهره‌ای
  • اسپوندیلوزیس: لغزیدن مهره‌ها به سمت جلو یا عقب روی مهره‌های پایینی

فشرده شدن نخاع در گردن و یا کائودا اکوینا در کمر نیز می‌تواند باعث پا درد شود.

عروق خونی که باعث پا درد می‌شوند 

ممکن است سرخرگ‌ها یا رگ‌های پا، ملتهب یا مسدود شده و باعث پا درد شوند. علل شایع آن عبارتند از:

  • بیماری شریان محیطی: کاهش گردش خون ناشی از انسداد عروق
  • ترومبوز ورید عمقی: لخته شدن خون در رگ‌های عمیق پا که باعث کاهش یا تغییر جریان خون شود.
  • ترومبوفلبیت سطحی: لخته شدن خون در عروق سطحی ساق پا که باعث ایجاد رگ‌های واریسی یا رگ‌های عنکبوتی در زیر سطح پوست می‌شود.

همچنین ممکن است عروق خونی پاره شده و باعث خونریزی در فضاهای بافتی پا شده و در ادامه منجر به درد و تورم حاد شوند.

دلایل پا درد مربوط به مفصل ران و لگن 


ممکن است پا درد، از مفاصل و یا عضلات لگن و ران به پاها انشعاب پیدا کند. علل شایع این وضعیت عبارتند از:

  • سندروم پیریفورمیس: اسپاسم عضله پیریفورمیس در لگن، باعث وارد شدن فشار به عصب سیاتیک می‌شود.
  • اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک: حرکت غیرطبیعی یا عدم تراز مفصل ساکروایلیاک
  • آرتروز مفصل ران: آرتروز و ساییدگی و فرسایش مفصل ران
  • بورسیت تروکانتریک: التهاب کیسه‌های پر از مایع (بورسی) در کنار مفصل ران

همچنین ممکن است استخوان لگن یا سایر مشکلات مربوط به مفصل ران به دلیل ضربه، استفاده بیش از حد یا فرسایش باعث پا درد شود.

پا درد به دلیل آسیب عصبی 

برخی مشکلات پزشکی خاص وجود دارند که ممکن است باعث وارد شدن آسیب به اعصاب محیطی پا شوند. علل شایع این مشکلات عبارتند از:

  • مشکلات متابولیک مانند دیابت نوع دو یا کم کاری تیروئید
  • عفونت‌هایی مانند عفونت باکتریایی استخوان مهره و دیسک، آبسه اپیدورال (تجمع چرک و عفونت در فضای اپیدورال اطراف نخاع)، تبخال زوستر، ایدز و یا بیماری لایم

در برخی موارد نادر، مشکلات خود ایمنی، مانند سندروم گیلن باره که در آن سیستم ایمنی بدن به سیستم عصبی محیطی حمله می‌کند، نیز ممکن است باعث پا درد شود.

علت پا درد مربوط به تغذیه 

ممکن است کمبود برخی ویتامین‌ها و مواد معدنی نیز باعث آسیب به اعصاب محیطی (نوروپاتی محیطی) پا درد و یا ضعف شود. مواد مغذی رایجی که ممکن است کمبود آنها وجود داشته باشد عبارتند از:

  • ویتامین B12
  • ویتامین B6
  • مس

همچنین مصرف بیش از حد الکل و فلزات سنگین مانند آرسنیک، تالیوم یا جیوه نیز ممکن است باعث آسیب عصب محیطی و درد در پاها شود.

دلایل درد و بی حسی پا 


برخی مشکلات وجود دارند که ممکن است باعث درد و یا  بی‌حسی پاها، یا گاهی اوقات بی‌حسی بدون درد شوند. پا درد معمولاً در موارد زیر بروز می‌کند:

  • سندروم تونل تارسال: فشرده شدن عصب تیبیال به دلیل ضربه، تورم، پوشیدن کفش‌های نامناسب، مشکلات تاندون یا بزرگ شدن عروق پا
  • نوروپاتی پرونئال: فشرده شدن عصب پرونئال به دلیل ضربه، وجود تومور یا سایر مشکلات سیستمیک
  • گرفتگی عصب سورال: فشرده شدن عصب سورال به دلیل وجود تومور، بافت اسکار، یا پوشیدن چکمه‌های اسکی تنگ
  • رادیکولوپاتی L5 و/ یا S1:  فشرده شدن ریشه‌های عصبی L5 یا S1 در کمر

ضعف شدید پاها می‌تواند باعث افتادگی پا نیز شود (ناتوانی در بلند کردن پاها از زمین)

عوامل خطرناک پا درد 


چند عامل خطرناک مربوط به پا درد عبارتند از:

  • سن بالا
  • ژنتیک
  • موقعیت وضعی ضعیف بدن
  • مشاغلی مانند کارهای سنگین ورزش‌ها یا خدمت نظامی

اگرچه عللی که در بالا ذکر شده عوامل خطر جامع نیستند؛ اما معمولاً یک یا چند مورد از این موارد، با درد پا همراه است.

ممکن است چند تا از دلایل درد پا، علائم و نشانه‌های یکسان داشته باشند و از همین رو، تشخیص دقیق آنها دشوار شود. در حالی که تشخیص دقیق علت اصلی پادرد، برای درمان موثر بیماری و همچنین رد کردن احتمال وجود مشکلات جدی مانند تومورها، عفونت‌ها و آسیب‌های عصبی، بسیار مهم است.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟


 در صورت تجربه یکی از موارد زیر فوراً به دنبال مشاوره پزشکی تخصصی باشید:

  • درد ناگهانی، بی وقفه، ناتوان کننده و شدید پا
  • در هنگام راه رفتن یا پس از آن
  • تورم در یک یا هر دو پا
  • رنگ پریدگی یا خنکی غیر طبیعی پا
  • درد ساق پا، به خصوص پس از نشستن دراز مدت؛ مانند مسافرت طولانی مدت با هواپیما یا ماشین
  • کاهش وزن اخیر
  • آسیب دیدگی یا زمین خوردن در مدت اخیر
  • علائم عفونت مانند تب یا احساس ناراحتی، قرمزی پوست، گرمی یا تورم
  • بی‌حسی یا سوزن سوزن شدن پاها
  • احساس ضعف در پاها
  • مشکلات عملکرد مثانه روده
  • دردی که پس از گذشت چند روز یا چند هفته به خودی خود برطرف نشود.

تشخیص 


تشخیص علت اصلی پادرد، برای تنظیم یک برنامه درمانی موثر ضرورت دارد. روش تشخیص معمولاً شامل گرفتن یک سابقه پزشکی کامل از بیمار، همراه با معاینه فیزیکی است. ممکن است در برخی موارد، آزمایشات تصویربرداری پزشکی یا تزریق بلوک عصبی به منظور تشخیص نیز مناسب باشد.

معاینه فیزیکی

هدف از معاینه فیزیکی و بررسی سابقه پزشکی بیمار، شناسایی الگوی درد در پاها و همچنین بررسی مشکلات پزشکی همزمان و یا قبلی است. در طول معاینه فیزیکی، ممکن است پزشک موارد زیر را بررسی کند:

  • درد در بخش پایینی کمر، باسن، ران، ساق پا و پایین پا
  • تورم و تغییرات پوستی در پاها
  • واکنش به برخی محرک‌ها مانند فشار دادن آرام انگشتان پا یا ناحیه ساق پا

همچنین ممکن است پزشک برای بررسی رفلکس‌های مفصلی، به نواحی خاص از زانو یا مچ پا ضربه بزند. این رفلکس‌ها به ارزیابی قدرت عضلانی کمک می‌کنند.

 سابقه پزشکی 

بررسی سابقه پزشکی ممکن است شامل بررسی موارد زیر  توسط پزشک باشد:

  • نوع، ماهیت، مدت زمان و زمان شروع درد
  • وجود اسپاسم یا گرفتگی عضلات در پا
  • تغییر در قدرت عضلات پا
  • عواملی که باعث بهتر شدن یا بدتر شدن درد می‌شوند
  • وارد شدن ضربه یا آسیب به کمر، ران یا پاها
  • مشکلات پزشکی کنونی یا درمان‌ها و یا جراحی‌های گذشته

در صورتی که علت مشکوک وجود داشته باشد، ممکن است از آزمایش‌های تصویربرداری پزشکی یا آزمایش بلوک عصبی به منظور تشخیص استفاده شود. آزمایش‌ها معمولاً به پزشک کمک می‌کنند تا علت مشکوک درد‌پا را تایید کرده و همچنین مشکلات جدی مانند تومور یا عفونت را شناسایی کند. آزمایشات تصویربرداری پزشکی یا تزریق‌های تشخیصی، همچنین به برنامه ریزی برای عمل جراحی یا سایر درمان‌های تهاجمی کمک می‌کنند.

آزمایشات تصویربرداری پزشکی برای پا درد 

به طور معمول برای تشخیص علت پادرد، از تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)، توموگرافی کامپیوتری (CT)، سونوگرافی یا عکسبرداری با اشعه ایکس ساده استفاده می‌شود.

آزمایش‌های تصویربرداری به تشخیص برامدگی‌های دیسک، زائده‌های استخوانی غیرطبیعی (خار استخوانی)، شکستگی استخوان و تومور کمک می‌کنند.

تزریق بلوک عصبی برای تشخیص علت پا درد 

ممکن است پزشکان از بلوک عصبی تشخیصی برای شناسایی موارد فشرده سازی یا تحریک عصب استفاده کنند. تزریق‌های بلوک عصبی معمولاً حاوی یک ماده بی‌حسی هستند که نزدیک به عصب مشکوک، یا رشته عصب تزریق می‌شود. اگر درد تسکین پیدا کند، می‌توان درد عصب (نوروپاتی یا رادیکولوپاتی) در اعصاب آسیب دیده را تشخیص داد.

تزریق‌های تشخیصی، معمولاً تحت هدایت فلوروسکوپی (اشعه ایکس زنده) و با استفاده از رنگ کنتراست برای وارد کردن دقیق سوزن، انجام می‌شود. تزریق بلوک عصبی برای تشخیص نیز ممکن است مانند هر روش تزریق دیگری، خطر اندک خونریزی، آسیب عصبی و آسیب بافت نخاعی را به همراه داشته باشد.

هنگامی که علت پا درد تشخیص داده شد، برای مشکلات خاص تشخیص داده شده روش درمانی ساختاری طراحی می‌شود. برای درمان پا درد از هر دو روش جراحی و غیر جراحی استفاده می‌شود.

درمان پا درد


ممکن است درد خفیف تا متوسط پا در ابتدا با مراقبت از خود و تغییر سبک زندگی درمان شود. دردی که شدید است و طی دو هفته بهبود پیدا نمی کند،به تدریج افزایش پیدا می کند و یا باعث ایجاد اختلال در فعالیت‌های روزمره می‌شود باید حتماً توسط یک پزشک متخصص درمان شود.

مراقبت از خود 

استراحت کردن 

استراحت کردن پس از یک ورزش یا یک حرکت دردناک، در مراحل اولیه آسیب ضرورت دارد. در بسیاری از موارد، ضرب المثل «نابرده رنج؛ گنج میسر نمی‌شود» صادق نیست. قاعده اصلی این است: «برای 2 تا 3 روز اول، هیچ کاری انجام ندهید که باعث ایجاد مجدد درد شود» و پس از آن، باید درد را از بین ببرید وگرنه مشکلات دیگری ایجاد می‌شود.

یخ درمانی یا گرما درمانی 

معمولاً پزشکان به بیماران توصیه می‌کنند در ۴۸ ساعت اول پس از آسیب، از گرما (و ماساژ گرم) استفاده نکنند. گرما باعث افزایش خونریزی می‌شود و اگر خیلی زود مورد استفاده قرار گیرد، می‌تواند مضر باشد. در آسیب‌های تصادفی مانند رگ به رگ شدن رباط، پارگی عضلات یا کبودی، یخ می‌تواند در کاهش درد و تورم به شما کمک کند.

هنگامی که مدتی از آسیب دیدگی گذشت، می‌توانید از پک‌های حرارتی استفاده کنید. پزشکان توصیه می‌کنند برای افزایش جریان خون و سرعت بخشیدن به فرآیند بهبودی، چند بار در روز و هر بار به مدت ۲۰ دقیقه از گرما استفاده کنید. گرما همچنین به ماهیچه‌های شما کمک می‌کند تا شل شده و درد شما را کاهش دهند.

بانداژ فشاری 

روز اول پس از آسیب دیدگی، استفاده از یک بانداژ فشاری به کنترل تورم و خونریزی کمک می‌کند. در بیشتر موارد بانداژ در هنگام ایجاد بافت اسکار جدید، به پشتیبانی از ناحیه آسیب‌دیده نیز کمک می‌کند. بانداژ فشاری به کاهش درد شما کمک می‌کند. در برخی آسیب‌ها لازم است از پشتیبانی سفت‌تر و محکم‌تری مانند بریس یا آتل استفاده کرد.

بالا بردن

جاذبه باعث می‌شود تورم در پایین‌ترین نقطه قرار بگیرد. بالا گرفتن ناحیه آسیب دیده در چند روز اول، خصوصاً در موارد آسیب دیدگی مچ پا یا دست بسیار مفید است. به این فکر کنید که آسیب دیدگی شما در کجا قرار دارد و قلب شما در کدام نقطه قرار گرفته است. سعی کنید ناحیه آسیب دیده را بالاتر از قلب خود قرار دهید.

دارو

ممکن است پزشک، داروهای مسکن یا ضد التهاب را به شما توصیه کند. بهتر است از مشاوره پزشک متخصص بهره ببرید؛ زیرا ممکن است برخی داروها باعث ایجاد تداخل در سایر مشکلات سلامتی به ویژه بیماری آسم شوند.

داروهایی که برای کاهش درد وجود دارند، ممکن است به سادگی بدون نسخه پزشک در دسترس باشند؛ یا می‌توانند شامل داروهایی باشند که باید توسط پزشک متخصص تجویز شود. داروها همچنین ممکن است شامل داروهای شل کننده عضلات یا داروهای ضد نوروپاتی (درد عصب) باشند. گاهی اوقات نیز از کرم‌های مسکن ترکیبی برای تسکین درد استفاده می‌شود.

فیزیوتراپی

محققان دریافته‌اند که مداخله با درمان فیزیوتراپی طی چند روز، فواید بسیاری خواهد داشت. این مزایا شامل موارد زیر می‌باشند:

  • تسکین سریعتر درد از طریق تکنیک‌های حرکت مفاصل، ماساژ و الکتروتراپی
  • بهبود بافت اسکار شما با استفاده از تکنیک‌هایی برای هدایت جهتی که بافت تشکیل می‌شود
  • بازگشت سریع‌تر شما به ورزش و کار از طریق افزایش سرعت بهبودی
  • شل کردن یا تقویت ناحیه آسیب دیده با ورزش‌های تجویز شده به صورت فردی
  • بهبود عملکرد شما در هنگام بازگشت به ورزش- فیزیوتراپیست‌ها اشکالات بیومکانیکی که ممکن است در تکنیک‌های شما تأثیر بگذارند یا شما را مستعد آسیب دیدگی کنند را شناسایی کرده و به شما کمک می‌کنند تا آنها را اصلاح کنید.

تزریق

از روش‌های تزریق می‌توان برای هدف قرار دادن، تشخیص و مدیریت درد مزمن ناشی از عضله، مفصل و درد عصب استفاده کرد. درمان با تزریق، شامل درمان‌های مداخله‌ای مانند تزریق بلوک عصبی (عصب شاخه میانی، ریشه های عصبی کمر، اعصاب کلونال، اعصاب گلوتئال، عصب سیاتیک، شبکه عصبی کمر) اپلیکیشن فرکانس رادیویی (RFA)، پالس فرکانس رادیویی (PRF)، تزریق استروئید اپیدورال و تزریق استروئید به ریشه عصبی برای اعصابی است که قبلاً مسدود شده‌اند. بلوک عصب سمپاتیک را نیز می‌توان در شبکه سمپاتیک کمر انجام داد.

برخی از این درمان‌ها می‌توانند روی ساختارهای مختلفی که ممکن است باعث ایجاد درد شده یا باعث بدتر شدن آن شوند، متمرکز شوند؛ ساختارهایی مانند مفاصل فاست، ریشه عصب نخاعی و سایر اعصاب مجاور نخاع. در برخی نواحی اطراف این منطقه نیز می‌توان از تزریق پلاسمای غنی با پلاکت استفاده کرد. برای انواع خاصی از درد عضلانی یا عصبی. می‌توان تزریق بوتاکس را در نظر گرفت. جهت بهبود درد عضلانی می‌توان بوتاکس را به عضله تزریق کرد و برای درد عصبی نیز معمولاً زیر پوست نواحی دردناک تزریق می‌شود و می‌تواند در کاهش درد مفید باشد و نتیجه آن ممکن است چندین ماه باقی بماند.

تحریک عصبی

تحریک عصب که به آن نورومدولاسیون یا تحریک نخاع نیز گفته می‌شود، یک روش پیشرفته برای کاهش درد است که می‌تواند برای پا درد شدید بسیار خوب عمل کند. برخی از اشکال تحریک ریسمان نخاعی شامل تحریک با فرکانس بالا (HF10)، تحریک تونیک، تحریک چند موجی، تحریک Burst DR و حتی تحریک گانگلیون ریشه دُرسال (DRG) هستند. تحریک نخاع، یک روش درمان معمول برای پادرد ناشی از درد عصب است که به سایر اشکال درمانی پاسخ نمی‌دهد.

عمل جراحی

ممکن است در مواردی که درمان‌های غیرجراحی بی‌اثر هستند و یک یا چندین عامل زیر وجود دارد، عمل جراحی توصیه شود:

  • عفونت شدید، وجود سرطان یا تومور
  • نواقص عصبی پیشرونده مانند ضعف پا و یا بی‌حسی
  • کاهش یافتن یا از دست رفتن کامل عملکرد روده و یا مثانه

برای به دست آوردن نتایج موفقیت آمیز از یک عمل جراحی، علاوه بر عوامل دیگر، لازم است بیمار دارای مشکلات ساختاری باشد که بدانیم به عمل جراحی پاسخ می‌دهد.


پیاده روی و قدم زدن بدون شک یکی از بهترین تمرینات است که هر کسی می تواند انجام دهد. مطالعات نشان داده اند که سلامت قلب را بهبود می بخشد، باعث کاهش استرس، کاهش وزن می شود.همچنین یک تمرین خوب برای  جوانان و افراد چاق   است که فشار زیادی هم بر روی بدن وارد نمی کند.

به گزارش امور بین الملل فدراسیون پزشکی ورزشی به نقل ازLIVESTRONG  ، با این حال پیاده روی همیشه هم نمی تواند یک تمرین بدون درد و آسیب باشد , و این به نوبه خود تعجب آور است و اکثر افراد هم به این آسیب ها توجه نمی کنند ونمی دانند که این درد ها می تواند نشانه مشکلات جدی باشند.

درد شصت پا

درد در قسمت انگشت بزرگ پا می تواند به این معنی باشد که شما پینه پا دارید.پینه ها معمولا به علت عدم تعادل استخوان در انگشت کوچک یا بزرگ است که باعث درد و تورم می شود.اگر کفش های تنگ یا تخت و یا با قوس کم بپوشید باعث می شود که پینه ها بیشتر شوند

درمان: اگر کفش های راحت تر بپوشید پینه ها بهبود می یابند هر روز بر روی انگشت آسیب دیده به مدت بیست دقیقه یخ بگذارید توجه داشته باشید که در موارد جدی ممکن است نیاز به درمان فیزیوتراپی یا جراحی داشته باشند.

درد پاشنه

هر زمان که می خواهیم گام برداریم و راه برویم پاشنه پا اولین قسمت از بدن است که با زمین تماس  و برخورد دارد و درد این قسمت باعث می شود راه رفتن غیر ممکن شود. درد ناشی از پاشنه پا تا جلوی پا در حین پیاده روی، نشانه ای از  فاشیای پلانتار است این عارضه بر اثر التهاب بافت محکمی که پاشنه پا را به پنجه متصل می‌کند، ایجاد می‌شود. توجه داشته باشید که نادیده گرفتن درد پاشنه می تواند منجر به جراحات دچار مصدومیت شود چرا که دیگر نمی توانید پیاده روی کنید.

درد ماهیچه های ساق پا

اکثر مواقع از درد عضلات پشت ساق پا  به علت سفت شدن عضله رنج می بریم. کشش عضله های این قسمت به طور مرتب این نوع درد را می تواند کاهش دهد. با این حال ، درد عضلات ساق پا نیز می تواند نشانه ای از بیماری سرخرگ  خارجی باشد. وضعیتی که توسط محدود شدن شریان های محیطی مشخص می شود، عمدتا بر عضلات پا تاثیر می گذارد.

توجه داشته باشید که درد هنگام راه رفتن شدیدتر می شود و هنگام استراحت می رود.این درد می تواند در قسمت پا ، ران ها و ناحیه لگن هم بروز کند. بیماری های عروقی ناشی از آترواسکلروز آئورت شکمی، آرتریت ایلایک و پایین اندام که منجر به تنگی یا انسداد رگ می شود.

درد پایین کمر

اگر در حین راه رفتن درد کمر را تجربه کنید، احتمالا شما مشکلات موضعی دارید. وضعیت نامناسب فشار بر ستون فقراتتان را افزایش می دهد که باعث کمر درد می شود. درد ممکن است در اثر پاره شدن عضلات پشتی باشد که در این صورت باید ورزش را متوقف کرد.

درد ساق پا

درد ساق پا می تواند به این معنی باشد که فشارهای زیادی بر روی ساق پایتان وجود دارد.به خصوص زمانی که پیاده روی طولانی بدون گرم کردن و تمرین آماده سازی قبلی باشد.در این موارد با استراحت دو هفته ای  یا کمتر راه رفتن می توانید درد را مدیریت کرده و از بین ببرید البته اگر این دردها بعد از دو هفته از بین نرود باید حتما به پزشک مراجعه کنید.

درد زانو

آیا زانو شما هر بار که قدم بر می دارید لرزش دارد؟ ممکن است نشانه ای از تاندونیت باشد که  التهاب تاندون در زانوی شماست.

درد لگن

اغلب اوقات، دشوار است که علت واقعی درد کمر را دقیقا مشخص کنید، زیرا علل بالقوه بسیاری وجود دارد. اما اگر یک پا بلند بردارید یا بیش از حد پیاده روی کرده اید می توانید به این معنی است که شما بورسیت دارید.( بورسیت تروکانتر از علل شایع درد لگن است. بورسیت تروکانتر به معنی التهاب بورس روی تروکانتر بزرگ بوده و میتواند موجب احساس درد در قسمت خارجی لگن شود. بورس ها کیسه هایی با دیواره بسیار نازک هستند. در بدن انسان این کیسه ها در بین بافت هایی قرار می گیرند که روی یکدیگر حرکت کرده و می لغزند.)

راه حل: پیاده روی خود را کاهش دهید و تمریناتی مانند دوچرخه سواری و شنا کردن، را انجام دهید تا زمانی که درد از بین برود.


نام پزشکی پرش عضلات، فاسیکولاسیون است و در حالی که می‌توان آن را به عنوان نشانه اولیه بیماری اسکلروز جانبی آمیوتروفیک (ALS )مشاهده کرد، اما توسط بسیاری از افراد دیگر به دلایل مختلف مانند کمبود مواد مغذیی و آب بدن، عدم خواب کافی ،مصرف بیش از حد کافئین، استرس  ویا بعد از ورزش تجربه می‌شود و اغلب علت آن هیچ چیز جدی نیست. اگر پرش عضله برای مدت طولانی تری ادامه یابد، ممکن است به یک مشکل اساسی سلامتی و بسیاری از  اختلالات دستگاه عصبی اشاره داشته باشد و لازم است تعدادی آزمایش انجام شود و سایر علائم از جمله تضعیف تدریجی و اسپاسم عضلات در نظر گرفته شود. در ادامه‌ی مطلب علت و درمان پرش عضلات توضیح داده شده است. در صورت داشتن هر گونه سوال و یا تردید از پزشک مربوطه سوال کنید.

اکثر اسپاسم‌های عضلانی ناشی از پرش عضلات ، طولانی و یا باعث درد شدید شوند، بهتر است از یک متخصص پزشکی در این زمینه کمک بگیرید. متخصصین و فیزیوتراپیست‌های حرفه ای ما در کلینیک تخصصی امید، روش‌های درمان مناسب را با توجه به شرایط خاص، وضعیت فیزیکی، سن و میزان شدت پرش عضلات در نظر می‌گیرند. جهت کسب اطلاعات بیشتر درباره­ ی درمان بیماری فاسیکولاسیون و یا رزرو نوبتدر کلینیک تخصصی امید با شماره تلفن­ ۰۹۱۰۷۸۰۳۱۵۵ تماس حاصل فرمایید.

علت پرش عضلانی چیست؟


دلایل متعددی برای پرش عضله وجود دارد که برخی از آنها به شرح زیر می‌باشند:

تغذیه نامناسب و فقدان الکترولیت‌ها

الکترولیت‌ها از قبیل کلسیم، پتاسیم و منیزیم نقش مهمی ‌را در حفظ عملکرد صحیح عضله ایفا می‌کنند.

  • کلسیم در انقباض عضله نقش دارد و همانند منیزیم به ارسال سیگنال‌ها کمک می‌کند این دو ماده مغذی ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند و از گرفتگی عضلات پیشگیری می‌‌کند. مصرف مواد غذایی گیاهی اغلب می‌تواند این دو ماده مغذی را در اختیار بدن قرار دهد.
  • پتاسیم یک نوع الکترولیت دیگر است که نقش مهمی‌را در ارسال پیام‌های عصبی و انقباضات عضله ایفا می‌‌کند و کمبود این ماده مغذی می‌تواند باعث اختلال در عملکرد عضله شود.
  • در نهایت ویتامین دی در حفظ سلامت استخوان‌ها و عضلات نقش حیاتی را ایفا می‌کند. ویتامین دی به فرایند جذب کلسیم کمک می‌کند و پزشکان عقیده دارند که در انتقال پیام‌های عصبی تاثیر به سزایی ایفا می‌کند.
  • در صورتی که در رژیم غذایی ما این مواد معدنی به مقدار کافی وجود نداشته باشد دچار پرش عضلات خواهیم شد. نکته مهمی‌ که باید بدانید این است که مصرف برخی داروهای خاص از قبیل داروهایی که برای کنترل فشار خون تجویز می‌شوند می‌توانند بر روی تعادل الکترولیت‌های بدن تاثیر بگذارند.

کم آبی بدن

مایعات حیاتی بدن از طریق عرق کردن، ادرار کردن  استفراغ کردن و سایر روش‌ها از بدن دفع می‌‌شوند و این امر منجر به کم آبی بدن خواهد شد. کم آبی بدن می‌‌تواند بر روی عملکرد کل بدن تاثیر بگذارد و حتی در فعالیت سلولی نیز اختلال ایجاد کند. هنگامی ‌که بدن شما دچار کم آبی می‌شود و گردش خون درون عضلات فعال بدن به طرز قابل توجهی کاهش پیدا می‌کند. این امر بر توانایی عضلات برای انجام فعالیت‌های طبیعی خود از قبیل انقباض و منبسط شدن تأثیر می‌گذارد و باعث می‌شود عضله فعالیت خود را به طور صحیح انجام ندهد. الکترولیت‌های مهم بدن از قبیل پتاسیم و کلسیم از طریق مایعات دفع می‌شوند و همان گونه که می‌دانید این مواد معدنی برای حفظ عملکرد صحیح عضلات بدن کاملا حیاتی هستند. پرش عضلات در اطراف چشم به علت کم آبی بدن کاملاً شایع است اگرچه فاکتورهای دیگری نیز در بروز این وضعیت نقش دارند از قبیل نگاه کردن به صفحه کامپیوتر مدت طولانی یا قرار گرفتن در معرض عوامل آلرژی‌ زا از قبیل گرد و خاک.

ورزش کردن

ورزش کردن از علل پرش عضلانی

پرش عضلات پس از ورزش کردن به ویژه در مواردی که شما به انجام فعالیت‌های ورزشی سنگین می‌پردازید و عضلات بدن تان خسته شده‌ اند و بیش از حد از آنها کار کشیده‌ اید طبیعی است. در هنگام ورزش کردن مقدار زیادی از مواد مغذی و الکترولیت‌های بدن از طریق عرق کردن دفع می‌شوند و همان گونه که می‌دانید از دست دادن منیزیم و کلسیم می‌تواند باعث پرش عضلات شود. پرش عضلات اغلب در عضلات ساق پا، ران و عضله دو سر بازو بیشتر رخ می‌دهد زیرا در هنگام ورزش کردن این عضلات تحت فشار بسیار زیادی قرار می‌گیرند. اسید لاکتیک که در هنگام ورزش کردن تولید می‌‌شود می‌‌تواند منجر به پرش عضلات شود.

در این زمان بدن از ذخایر اکسیژن خود استفاده می‌‌کند تا قند را به انرژی تبدیل کند و در صورتی که اکسیژن کافی در این فرآیند در اختیار بدن قرار نگیرد لاکتات تولید می‌شود و می‌تواند بدون نیاز به اکسیژن به انرژی تبدیل گردد. اسید لاکتیککی که تولید شده است نمی‌تواند به سرعت مورد استفاده قرار بگیرد و این امر می‌‌تواند باعث به وجود آمدن علائم و نشانه‌های متعددی از قبیل درد و گرفتگی عضله یا ضعف و حالت تهوع شود.

کافئین

بدن ما یک سیستم بسیار هوشمند است که می‌تواند در هنگام مصرف بیش از حد کافئین هشدار بدهد که یکی از این علائم پرش عضله می‌باشد. مصرف بیش از حد کافئین می‌‌تواند باعث ایجاد انقباضات غیر ارادی و خفیف در رشته‌های فیبروزی عضلات سراسر بدن شود. کافئین همچنین به عنوان یک ادرار آور خفیف استفاده می‌کند و در صورتی که شما مقدار زیادی کافئین مصرف کنید احتمال کم آب شدن بدن تان افزایش خواهد یافت و طبق نکاتی که در قسمت بالا اشاره کردیم کم ابی بدن می‌تواند باعث پرش عضلات شود.

 خواب ناکافی

در برخی موارد پرش عضلات می‌تواند به علت خسته بودن بدن و خواب ناکافی به ویژه پس از ورزش کردن به وجود بیاید. مغز از سیگنال‌های شیمیایی که انتقال دهنده‌های عصبی نامیده می‌شوند برای برقراری ارتباط با بدن استفاده می‌کند اما هنگامی ‌که شما به اندازه کافی نخوابیده باشید قابلیت مغز برای ارسال این سیگنال‌ها کاهش پیدا می‌‌کند و در نتیجه این وضعیت منجر به ارسال تعداد بسیار زیادی سیگنال به رشته‌های عصبی و پرش آنها خواهد شد. تشکیل این انتقال دهنده‌های عصبی درون مغز می‌تواند باعث پرش عضلات شود.

استرس

استرس یکی دیگر از علل احتمالی پرش عضلات محسوب می‌شود و زمانی که سیستم استرس فعال می‌گردد بدن خود را برای مقابله با این خطر آماده خواهد کرد. سیستم عصبی در هنگام واکنش به خطر ایجاد شده به صورت اصولی و قاعده ‌مند عمل نمی‌کند. از آن جایی که پیام‌های عصبی وظیفه کنترل عضله را برعهده دارند هیچ گونه تعجبی نیست که استرس باعث پرش عضله می‌شود.

مصرف برخی داروها

مصرف برخی داروها از علل پرش عضلانی

در برخی موارد مصرف برخی داروها از قبیل داروهای ضد افسردگی و داروهایی که برای کنترل فشار خون تجویز می‌شوند می‌توانند باعث پرش عضلات شوند. داروهای ضد افسردگی دارای تاثیرات تحریک کنندگی هستند و باعث انقباضات غیر ارادی رشته‌های عضلانی می‌شوند و از سوی دیگر داروهای کنترل فشار خون بر روی تعادل الکترولیت‌های بدن تاثیر می‌گذارند. اگر شما تصور می‌کنید که داروهای مصرفی تان بر علائم و نشانه‌های پرش عضلات تاثیر دارند بهتر است به پزشک مراجعه کنید و از قطع کردن یا تغییر خودسرانه داروی خود اجتناب نمایید.

 سیگار کشیدن

نیکوتین موجود در سیگار می‌‌تواند باعث پرش عضلات شود زیرا نیکوتین یک نوع محرک محسوب می‌گردد. اگر شما قصد دارید از سیگار کشیدن خود را ترک کنید بهتر است با پزشک خود مشورت کنید تا در این زمینه شما را راهنمایی کند.

سایر علل پرش عضلات

پرش عضلات معمولاً یک اختلال بدون خطر است اما می‌تواند به دلایل متعددی به وجود بیاید. پرش عضله اغلب به علامت یک اختلال جدی است و گاهی اوقات به علت مشکلات مرتبط با کلیه و اعصاب ایجاد می‌گردد. برخی از دلایل شایع پرش عضلات به شرح زیر می‌باشند:

  • بیماری ام اس اختلالی است که بر مغز و طناب نخاعی تاثیر می‌گذارد و در نتیجه منجر به بروز علائم و نشانه‌های متعددی خواهد شد. ام‌ اس بر روی تعادل، حس، حرکت و بینایی افراد تاثیر می‌گذارد.
  • دیستروفی عضلانی شامل یک مجموعه از اختلالاتی است که با گذر زمان باعث ضعیف شدن عضله می‌شوند.
  • سندروم آیزاک یک اختلال نادر است که می‌تواند باعث پرش عضلات، سفتی و گرفتگی عضله شود.
  • گیر افتادگی عصب نخاعی به وضعیتی گفته می‌‌شود که بافت‌های نرم اطراف عصب فشار بسیار زیادی را به آن وارد کنند. این اختلال معمولاً در ناحیه کمر پا دست و سایر نقاط بدن ایجاد می‌گردد و منجر به بروز درد، سوزن‌ سوزن ‌شدن، ضعف و بی حسی خواهد شد.
  • اسکلروزیس آمیوتروفیک جانبی به یک گروه از بیماری‌های نورولوژیکی گفته می‌‌شود که نادر هستند و معمولاً سلول‌های عصبی را هدف قرار می‌دهند.
  • لوپوس یک بیماری خود ایمنی است که منجر به بروز علائم و نشانه‌های متعددی در نقاط مختلف بدن از قبیل مفاصل، مغز، کلیه و پوست می‌شود. این اختلال زمانی ایجاد می‌‌شود که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌ها و اعضای خود حمل می‌کند.
  • سندرم پرش عضلانی خوش خیم یک اختلال نورولوژیکی است که باعث پرش عضلات در نقاط مختلف بدن از قبیل چشم، دست، انگشتان دست و پا و ساق پا می‌شود.
  • دیستونی یک اختلال نورولوژیکی حرکتی است که باعث اسپاسم دردناک عضلانی در هنگام عملکرد نامناسب سیگنال‌های مغز خواهد شد.
  • بیماری نورون حرکتی به یک مجموعه از بیماری‌های گفته می‌‌شود که بر طناب نخاعی و اعصاب مغز تاثیر می‌گذارند. در این بیماری فرایند ارسال پیام از مغز به عضله قطع می‌شود و این امر می‌‌تواند باعث به وجود آمدن علائم نشانه‌های متعددی از قبیل سفتی عضله و ضعیف شدن آن شود.

پیشگیری و درمان پرش عضلات


مناسب‌ترین شیوه‌های درمان برای پرش عضلات شامل موارد زیرمی‌‌‌باشد:
  • پیروی از یک رژیم غذایی متعادل حاوی مقدار زیادی مواد غذایی سرشار از کلسیم، پتاسیم و منیزیم است که می‌تواند از پرش عضلات جلوگیری کند. سیب زمینی شیرین، محصولات لبنی و توفو از منابع غذایی سرشار از کلسیم محسوب می‌‌‌شوند. ماهی سالمون و بروکلی دو مورد از منابع غذایی حاوی پتاسیم هستند و منیزیم در مواد خوراکی از قبیل موز و اسفناج یافت می‌شود. سعی کنید تا حد امکان از مواد غذایی فرآوری شده از قبیل بیسکوییت و مربا خودداری کنید زیرا مقدار بسیار کمی مواد غذایی مفید دارند.
  • به منظور بهبود عملکرد عضله باید مقدار کافی آب مصرف کنید به ویژه هنگامی ‌که ورزش می‌کنید و در این هنگام مایعات زیادی را از دست می‌‌‌دهید. شما باید روزانه 8 یا 9 لیوان آب ساده مصرف کنید تا دچار کم آبی بدن نشویم و به خاطر داشته باشید که در هوای گرم یاد هنگام ورزش کردن به آب بیشتری نیاز دارید.
  • مقدار کافئین مصرفی خود را کاهش دهید زیرا کافئین باعث پرش عضلات می‌‌شود. شما می‌توانید از نوشیدنی‌های غیر کافئینی مانند چای گیاهی استفاده کنید.
  • حداقل در طول روز 8 ساعت بخوابید تا از پرش عضلات جلوگیری شود زیرا خواب کافی به بهبود عملکرد بدن کمک خواهد کرد. خواب کافی و به موقع از به وجود آمدن اختلال در الگوی خواب جلوگیری خواهد کرد.
  • به کنترل استرس خود بپردازید زیرا استرس در فرایند ارسال پیام عصبی اختلال ایجاد می‌کند. ورزش کردن، مدیتیشن یا استفاده از روش‌های تنفس از جمله اقدامات بسیار موثر برای کنترل استرس محسوب می‌شوند.
  • در صورتی که شما در هنگام ورزش کردن دچار پرش عضله می‌‌شوید به احتمال زیاد عضلات شما بسیار خسته می‌شوند. در این حالت باید سعی کنید به جای تمرینات ورزشی سنگین و انجام حرکات ورزشی سبک بپردازید یا حداقل زمان ورزش کردن خود را در طول هفته کاهش دهید.
  • پس از یک بازه زمانی که ورزش می‌کنید باید مقداری استراحت کنید و بدن خود را سرد نمایید سپس برای شروع مجدد به گرم کردن بدن خود بپردازید. این کار به کنترل پرش عضلات کمک خواهد کرد.
  • فیزیوتراپی می‌تواند از طریق روش‌های مختلف درمانی، به اسپاسم عضلات، تنش در عضله و ارائه راهکارهای تسکین درد ناشی از پرش عضلانی کمک کند. از تکنیک‌های مفید برای درمان پرش عضلات در فیزیوتراپی، آموزش حرکات کششی ملایم ، گرما و و سرما درمانی، تحریک الکتریکی و تزریق نقاط ماشه‌ای میباشد. ماساژ تراپی نیز برای درمان گره‌های عضلانی یا نقاط تحریک کننده نیز مورد استفاده قرار گیرد.

مجله خبری ای بی سی مگ

ای بی سی مگ یک وب سایت خبری و علمی در حوزه فیلم و سینما، تکنولوژی و لوازم خانگی با جدیدترین اخبارهای این حوزه می باشد. خوشحالیم بتوانیم مطالب مفیدی را برای شما ارائه دهیم.
دکمه بازگشت به بالا